އިޤްތިސާދު
އައްޑޫ ސިޓީގެ ޑީޓުއާ ބްރިޖުން ފެށިގެން ހިތަދޫ ސްޓޭޑިއަމާ ހަމައަށް އޮތް 12.3 ކިލޯމީޓަރުގެ ލިންކް ރޯޑު ހަތަރު ލޭނަށް ފުޅާކުރުމުގެ މަޝްރޫއު ޗައިނާގެ ރޯޓައިމް އިންޖިނިއަރިން އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ ކޮމްޕެނީއާ ވަނީ ހަވާލުކޮށްފައެވެ. ޗައިނާގެ ހިލޭ އެހީގެ ދަށުން ވިލިމާލޭގައި އަޅާ ޗައިނާ-މޯލްޑިވްސް ފްރެންޑްޝިޕް ހޮސްޕިޓަލާއި މާލެ އަދި ވިލިމާލޭގެ މަގުހެދުމުގެ މަޝްރޫއުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް މިއަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ނުވަތަ 2027 ގެ ކުރީކޮޅު ފެށޭނެ ކަމަށް ޗައިނާގެ ސަފީރު ކޮންގް ޝިއަންހުއާ ވަނީ ހާމަކުރައްވާފައެވެ. އޭޝިއަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކުގެ އެހީގައި ހިންގާ ވިލުންވެށި ގްރާންޓް ސްކީމްގެ ދަށުން މިހާރު ދޫކުރާ 100،000 ރުފިޔާގެ ލިމިޓް ބޮޑުކޮށް، އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކާއި ސްޓާޓްއަޕްތަކަށް ވެސް ކުރިމަތިލެވޭ ގޮތަށް އަންނަ އަހަރު އެ ސްކީމް ފުޅާކުރަން ސަރުކާރުން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މީގެއިތުރުން، އިންޑިއާގެ އެގްޒިމް ބޭންކް މެދުވެރިކޮށް ރާއްޖެއަށް ދީފައިވާ 48.50 ބިލިއަން އިންޑިއަން ރުޕީސް ނުވަތަ ގާތްގަނޑަކަށް 506.58 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކްރެޑިޓް ލައިން މިދިޔަ އޮގަސްޓް 27 އިން ފެށިގެން ރަސްމީކޮށް އަމަލީ ގޮތުން ހިންގަން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ރިޒާވް ބޭންކް އޮފް އިންޑިއާއިން ވަނީ އިއުލާނުކޮށްފައެވެ.
އައްޑޫ ސިޓީގެ ގުޅިފައިވާ ރަށްތަކުގެ މައި ލިންކް ރޯޑް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް އަލުން ހަދައި، ހަތަރު ލޭނަށް ފުޅާކުރުމުގެ ބޮޑު މަޝްރޫއު ޑިޒައިން އެންޑް ބިލްޑް އުސޫލުން ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް ޗައިނާގެ ރޯޓައިމް އިންޖިނިއަރިން އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ ކޯ ލިމިޓެޑާ މިއަދު ވަނީ ރަސްމީކޮށް ހަވާލުކޮށްފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ އެއްބަސްވުމުގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗާގެ ފަރާތުން މިނިސްޓަރު ޑރ. ޢަބްދުﷲ މުއްޠަލިބު ސޮއިކުރެއްވިއިރު، ރޯޓައިމް ކުންފުނީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެ ކުންފުނީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޒޫ ވެއިޑޮންގްއެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޑީޓުއާ ބްރިޖުން ފެށިގެން ހިތަދޫ ސްޓޭޑިއަމާ ހަމައަށް އޮންނަ މަގު ހަތަރު ލޭނަށް ފުޅާކުރުމާއެކު، ޖުމްލަ 12.3 ކިލޯމީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއް ތަރައްގީކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެފައިވާ އައްޑޫގެ މައި މަގުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުވެ، ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ޗައިނާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ރާއްޖޭގައި ތަރައްޤީކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޗައިނާ-މޯލްޑިވްސް ފްރެންޑްޝިޕް ހޮސްޕިޓަލުގެ މަސައްކަތާއި، މާލެ އަދި ވިލިމާލޭގެ މަގުތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ހެދުމުގެ ބޮޑު މަޝްރޫއު އަންނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ފެށިގެންދާނެކަން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ގާތް ގުޅުމުގެ ތެރެއިން ކުރިއަށްގެންދާ މި މަޝްރޫޢުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ދާއިރާ އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމަށާއި، ވެރިރަށް މާލެ ސަރަޙައްދުގެ މަގުތަކުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށް އުމްރާނީ ތަރައްޤީ ފުޅާކުރުމަށް ރޭވިފައިވާ މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެކެވެ. މީގެއިތުރުން، ވިލިމާލެ އަދި މާލޭގެ މަގުހެދުމުގެ މަޝްރޫޢު ނިމިގެންދާއިރު، އެ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ދަތުރުފަތުރުކުރުމުގައި ދިމާވާ ދަތިތަކަށް ދާއިމީ އަދި ޒަމާނީ ޙައްލެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
ތިލަފުށީގައި ތަރައްޤީކުރާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވިޔަފާރި ބަނދަރު (ތިލަފުށި ޕޯޓް) ހިންގުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން އާ ކުންފުންޏެއް އުފެއްދުމަށް 24 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ ނިންމައިފައެވެ. މި އާ ކުންފުނި އުފެއްދުމުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ހަރުދަނާކޮށް، ޚިދުމަތްތައް ޒަމާނީ ފެންވަރެއްގައި އަވަސް އަދި ފަސޭހަކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިއާއި އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާއަށް އިތުރު ކުރިއެރުމެއް ގެނެސްދިނުމެވެ. މި ނިންމުމާއެކު، ތިލަފުށި ޕޯޓުގެ މަސައްކަތްތައް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދީގެން ބެލެހެއްޓުމަށާއި ލޮޖިސްޓިކްސް ދާއިރާ އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ރާވާފައެވެ.
"ވިލުންވެށި ގްރާންޓް ޕްރޮގްރާމް" އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް ވެސް ބައިވެރިވެވޭނެ ގޮތަށް އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ރާވަމުންދާ ކަމަށް މިނިސްޓަރ އޮފް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް، އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނާރޖީ ޢަލީ ޝަރީފް 2026 ސެޕްޓެންބަރު 24 ވަނަ ދުވަހު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ۔ މި ސްކީމް ފުޅާކުރުމުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ތިމާވެށްޓާއި މޫސުމީ ބަދަލުތަކުން އަރައިގަތުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުގައި އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކާއި ކުންފުނިތަކުގެ ދައުރު ފުޅާކޮށް، އެފަދަ ފަރާތްތަކަށް މާލީ އަދި ފަންނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ۔ ސަރުކާރުން މި ބަދަލު ގެނައުމަށް ނިންމުމާއެކު، ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަށާއި ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އެކި މަޝްރޫޢުތައް ހިންގުމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް އިތުރު ފުރުޞަތުތަކެއް ފަހިވެގެންދާނެއެވެ۔
ރާއްޖޭގައި އެކި ސަބަބުތަކާ ހުރެ މަސައްކަތް މެދުކެނޑިފައިވާ މަޝްރޫއުތައް އަލުން ފަށައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ މަސައްކަތް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 24 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ފަށާފައެވެ. މިގޮތުން ފައިސާ ދޫކުރަން ފެށުމާއެކު، ހުއްޓިފައި ހުރި ތަރައްގީގެ މުހިންމު މަސައްކަތްތައް އަވަހަށް ނިންމުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ވަނީ މަގުފަހިވެގެން ގޮސްފައެވެ. ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާ މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ކޮންޓްރެކްޓަރުންނަށް ދިމާވެފައިވާ މާލީ ދަތިތަކަށް ހައްލެއް ލިބި، ރައްޔިތުންނާ ގުޅިފައިވާ އަސާސީ ހިދުމަތްތަކުގެ މަޝްރޫއުތައް ބާރުމިނުގައި އަލުން ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށް ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި ފައިސާ ހަމަޖެހުމަކީ ހުއްޓިފައި ހުރި މަސައްކަތްތައް ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ނިންމައި ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ ފައިދާ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ބާރެކެވެ.
އިންޑިއާ ސަރުކާރުން ރާއްޖޭގައި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ހިންގުމަށްޓަކައި ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާ 500 މިލިއަން ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 48.50 ބިލިއަން އިންޑިއަން ރުޕީސް) ގެ ލައިން އޮފް ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީ އެކްޓިވްވެ، ރަސްމީކޮށް ބޭނުންކުރަން ފެށޭގޮތް ވެފައިވާކަން އިންޑިއާގެ މަރުކަޒީ ބޭންކް، ރިޒާވް ބޭންކް އޮފް އިންޑިއާ (އާރުބީއައި) އިން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ۔ މިއާއެކު، އެ ފެސިލިޓީގެ ދަށުން ކުރިއަށްގެންދާ ވަކިވަކި މަޝްރޫއުތަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއިކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވިގެން ގޮސްފައިވާއިރު، އާރުބީއައިއިން ބަޔާންކުރި ގޮތުގައި ފައިސާ ދޫކުރާނީ މަދުވެގެން 5 ބިލިއަން ރުޕީސްގެ ވަކިވަކި އެއްބަސްވުންތަކެއްގެ ދަށުންނެވެ۔ އަދި މި ކްރެޑިޓް ލައިންގެ ދަށުން ކުރިއަށްގެންދާ މަޝްރޫއުތަކަށް ބޭނުންވާ މުދަލާއި ހިދުމަތްތައް އަދި މަސައްކަތްތެރިންގެ އެންމެ މަދުވެގެން 75 އިންސައްތަ ހޯދަން ޖެހޭނީ އިންޑިއާގެ ފަރާތްތަކުން ކަމަށާއި، ބާކީ 25 އިންސައްތަ އެހެން ގައުމުތަކުން ހޯދުމުގެ އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވާ ކަމަށްވެސް އެ ބޭންކުން ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ۔