އިޤްތިސާދު

އެމްޓީސީސީން ކުރިއަށްގެންދާ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢުތައް އަވަސްކުރުމަށްޓަކައި، މިހާތަނަށް އެ ކުންފުނީގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ "މަހާޖައްރާފު" އަށްވުރެ ތިން ގުނަ ބޮޑު މުޅިން އާ ހޮޕާ ޑްރެޖަރެއް ގެންނަން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މި އުޅަނދު މިއަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން ރާއްޖެއަށް ގެންނާނެކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ ހާމަކުރައްވާފައެވެ. މިފަދަ ބޮޑު ކޮންނަބޯޓެއް އެމްޓީސީސީގެ ފްލީޓަށް އިތުރުކުރުމުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ކުރިއަށްދާ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢުތައް މިހާރަށްވުރެ ހަލުވި ދުވެލީގައި ނިންމައި، ސަރުކާރުގެ ތަރައްޤީގެ އަމާޒުތަކަށް އަވަހަށް ވާސިލުވުމެވެ. މި އައު ޑްރެޖަރު ޚިދުމަތަށް ނުކުތުމާއެކު، ބިން ހިއްކުމުގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތައް ހިންގުމުގައި އެމްޓީސީސީގެ ޤާބިލުކަން އިހުނަށްވުރެ ވަރުގަދަވެގެންދާނެއެވެ.

ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ އަސާސީ އެއްވެސް ޚިދުމަތަކަށް ބުރޫނާރާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް ދަޢުލަތުގެ ދަރަނިތައް އަދާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ސަރުކާރުން ބާރަށް ކުރިއަށްގެންދާ ކަމަށް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 26 ގައި ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ސަރުކާރުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، ދަޢުލަތުގެ މާލީ އިލްތިޒާމުތައް ފުރިހަމަކޮށް ދަރަނި ޤަވާޢިދުން ދައްކަމުން ދަނީ ޢާންމު ޚިދުމަތްތަކަށާއި ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށް އެއްވެސް ދަތިކަމެއް ނާންނާނެ ގޮތުގެ މަތިން އިޤްތިޞާދީ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކަކާ އެކުގައެވެ. މީގެއިތުރުން، ޤައުމުގެ މާލީ ހަމަޖެހުން ދަމަހައްޓައި، ޒިންމާދާރުކަމާއެކު ދަރަނި އަދާކުރެވޭނެ އިންތިޒާމުތައް ސަރުކާރުން ވަނީ ރާވާފައެވެ.

ރާއްޖެއަށް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ބޮޑެތި އިންވެސްޓަރުން އަންނާނެ ކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ 2026 ސެޕްޓެންބަރު 26 ގައި ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. އެމަނިކުފާނު މިހެން ވިދާޅުވީ ގައުމުގެ އިގުތިސާދީ ކުރިއެރުމަށާއި، ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކުރުމަށް ހުރި ފުރުސަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައެވެ. މީގެއިތުރުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގެ ބޮޑެތި ވިޔަފާރިތަކަށާއި އިންވެސްޓަރުންނަށް ރާއްޖެއިން ފަހި މާހައުލެއް ގާއިމުކޮށްދިނުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަންވެސް ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ރައީސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އަންނަ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދަށް ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ސަރުކާރު ހިއްސާވާ ކުންފުނިތަކުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާކޮށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ކުރާ ބުރަ ކުޑަކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި، ކުންފުނިތަކުގެ މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު މަދުކުރުމާއި ހަރަދު ކުޑަކުރުމަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ ނިންމައިފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ކުންފުނިތައް ހިންގުމުގައި އިސްރާފު ކުޑަކޮށް، މާލީ ގޮތުން ދެމެހެއްޓެނިވި ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކަކަށް އަމަލުކުރުމާއެކު އިދާރީ ހިންގުން އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ. މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން ކުންފުނިތަކުގެ އިސްރާފު ބޮޑު ހަރަދުތައް ހުއްޓުވުމަށާއި، ބޭކާރު ގޮތުގައި މުވައްޒަފުން އިތުރުކޮށްފައިވާ ދާއިރާތައް އަލުން މުރާޖައާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށައިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުންފުނިތަކުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުވެ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް ދިގު މުއްދަތުގައި އެދެވޭ ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އަންނާނެ ކަމަށް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ޑިސެމްބަރު ބޮޑު ޗުއްޓީއާ ދިމާކޮށް ތައިލެންޑުގެ ވެރިރަށް ބެންކޮކަށް ހާއްސަ ދަތުރުތަކެއް ފެށުމަށް ގައުމީ އެއާލައިން މޯލްޑިވިއަން އިން ވަނީ ނިންމައިފައެވެ. އެ އެއާލައިން ހިންގާ އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަނުން މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި މި ދަތުރުތައް ކުރިއަށްދާނީ ޑިސެމްބަރު 8 އިން ފެށިގެން އަންނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ 19 ގެ ނިޔަލަށް، ކޮންމެ ހަފުތާއެއްގެ އަންގާރަ ދުވަހުއެވެ. މި ދަތުރުތަކުގައި ކޮންމެ ފަސިންޖަރަކަށް 25 ކިލޯގެ ބެގޭޖް އެލަވަންސެއް ލިބޭއިރު، ދެކޮޅު ޓިކެޓުގެ އަގުތައް ފެށެނީ 530 ޑޮލަރުންނެވެ. މޯލްޑިވިއަން އިން ބުނި ގޮތުގައި ސްކޫލު ބަންދު ދުވަސްވަރާ ދިމާކޮށް މި ދަތުރުތައް ބާއްވަން ނިންމީ އެ ދުވަސްވަރު ތައިލެންޑަށް ދަތުރުކުރާ ދިވެހިންގެ ޑިމާންޑު އާދަޔާޚިލާފަށް އިތުރުވާތީ ދަތުރުވެރިންނަށް ލުއިފަސޭހަކޮށްދިނުމުގެ މަގުސަދުގައެވެ.

ކުޅުދުއްފުށީ ޕޯޓް ލިމިޓެޑްގެ މުވައްޒަފުންނަށް ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދުތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން އެ ކުންފުންޏަށް ބޮޑެތި މާލީ ގެއްލުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެއެވެ. އެ ކުންފުންޏަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާ ނުބައްދަލު މިންވަރަކަށް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކަށް ބޮޑު ހޭދައެއް ހިނގަމުންދިއުމަކީ ކުންފުނީގެ މާލީ ހިންގުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށް، ގެއްލުން ބޮޑުވަމުންދާ މައިގަނޑު ސަބަބު ކަމަށް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން ކުންފުނީގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، މާލީ ގޮތުން ދެމެހެއްޓެނިވި ހައްލުތަކެއް ހޯދުމަށް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހިފައިވާކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. އަދި ކުންފުނި ގެއްލުމުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި އިދާރީ ޚަރަދުތައް އެއްވަރެއްގައި ހިފަހައްޓައި، ޕޯޓުގެ ޚިދުމަތްތަކުން ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަރުގަދަކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ވެސް ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކައެވެ.

މާލޭގެ ވިޔަފާރި ބަނދަރު ތިލަފުށްޓަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ބިޔަ މަޝްރޫޢާ ގުޅޭ އެންމެ ފަހުގެ މަސައްކަތްތަކާއި ނިންމުންތައް 26 ސެޕްޓެންބަރު 2026 ގައި ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. މާލޭ ޕޯޓަށް ދިމާވެފައިވާ ޖާގައިގެ ދަތިކަމާއި ތޮއްޖެހުމަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން ކުރިއަށްގެންދާ މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން، ތިލަފުށީގައި ޒަމާނީ ފެންވަރުގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް ޕޯޓެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް ވަނީ އެޅިފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ޙަރަކާތްތަކާއި މުދާ އެތެރެކުރުމުގެ ނިޒާމު އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، ޚިދުމަތްތައް އަވަސްވެގެންދާނެ ކަމަށް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. ސަރުކާރުން މި މަޝްރޫޢު ނިންމުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ތާވަލާ އެއްގޮތަށް މަސައްކަތްތައް ހަލުވިކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް މި ތާރީޚުގައި ވަނީ އަހައްމިއްޔަތުކަން ދީފައެވެ.

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) މެދުވެރިކޮށް ހުޅުމާލޭގައި އެޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ފްލެޓްތަކުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި 26 ސެޕްޓެމްބަރ 2026 ގައި މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިފިއެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ހުޅުމާލޭގައި ތަރައްޤީކުރާ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މި ޔުނިޓުތަކަކީ ބީއެމްއެލްގެ މާލީ އަދި އިދާރީ އެހީތެރިކަމާއެކު ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމުގެ ގޮތުން ކުރިއަށްގެންދެވޭ މަސައްކަތެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ފްލެޓްތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ވީހާވެސް ހަލުވި ދުވެއްޔެއްގައި ކުރިއަށް ގެންގޮސް، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ މަސައްކަތްތައް ނިންމުމެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދަތިކަމަށް އެކަށީގެންވާ ޙައްލެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ޕީއެސްއެމްގެ "ނޭޝަން ޗެޓް" ޕޮޑްކާސްޓުގައި 26 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި ވެސް ރިޒާވް އެންމެ މަތީ މިންވަރަކަށް އުފުލައިލެވުނީ މި ސަރުކާރުގައި ކަމަށެވެ۔ އެގޮތުން މި އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަސް ނިމުނުއިރު 1.2 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާފައިވާ ރަސްމީ ރިޒާވް، މާޗު މަސް ނިމުނުއިރު ރެކޯޑު އަދަދެއް ކަމަށްވާ 1.3 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުކުރެވުނު ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ۔ ނަމަވެސް މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ތެލާއި އަސާސީ މުދަލުގެ އަގު އުފުލުމުގެ އިތުރުން، ސުކޫކަށް ގާތްގަނޑަކަށް 520 މިލިއަން ޑޮލަރު އެއްފަހަރާ ދައްކަން ޖެހުމުން ރިޒާވަށް އަސަރުކުރި ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ۔ އެހެންނަމަވެސް، ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކަށް ބުރޫނާރާނެހެން ދަރަނިތައް ގަޑިން ގަޑިއަށް ދައްކައި ގައުމު ބަނގުރޫޓުވުމުން ސަލާމަތްކުރެވުނު ކަމަށާއި، ވެރިކަމާ ހަވާލުވިއިރު 2 މިލިއަން ޑޮލަރު ހުރި ސޮވެރިން ޑިވެލޮޕްމެންޓް ފަންޑު މިހާރު 300 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އިތުރުކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ވެސް ރައީސް ހާމަކުރެއްވިއެވެ۔

ރާއްޖޭގެ 8 އަތޮޅެއްގެ 8 ރަށެއްގައި އެސްޓީއޯގެ އަގުގައި ތެޔޮ ވިއްކާނެ ޝެޑްތައް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް 26 ސެޕްޓެންބަރު 2026 ގައި ވަނީ ރަސްމީކޮށް ހާމަކޮށްފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށާއި، މަސްވެރިންނަށް އަދި ދަތުރުފަތުރުކުރާ ފަރާތްތަކަށް މާލެއެކޭ އެއް އަގެއްގައި ފަސޭހަކަމާއެކު ތެޔޮ ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމެވެ. މި ޝެޑްތައް ޤާއިމުކުރެވުމުން އެ ރަށްރަށުގެ އިޤްތިޞާދީ ޙަރަކާތްތަކަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބި، ތެލުގެ އަގު އެއްހަމައެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

2026 ސެޕްޓެންބަރު 26 ގައި ހާމަކުރެވުނު މި ސިޔާސަތަކީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ހަރަކާތްތަކުގައި ދިވެހި ޤާބިލު ވިޔަފާރިތަކަށް އިސްކަންދިނުމުގެ މަޤްޞަދުގައި އެކަށައަޅައިފައިވާ މުހިންމު ސިޔާސަތެކެވެ. މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ރާއްޖޭގެ އެކި ދާއިރާތަކުން ފުރުޞަތުތައް ފަހިކޮށްދިނުމުގައި ޤާބިލުކަން ހުރި ދިވެހި ކުންފުނިތަކަށާއި ވިޔަފާރިތަކަށް އިސްކަންދީ، އެފަރާތްތަކުގެ ދައުރު ފުޅާކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ. އަދި މިއީ ޤައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، ދިވެހި ވިޔަފާރިވެރިން ބާރުވެރިކުރުވުމަށްޓަކައި އެޅުނު ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅެކެވެ.