މުޖުތަމަޢު.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގައި ކައިވެނިކޮށްދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމާއެކު ދެމީހުންގެ ތެލަސީމިއާ ކާޑު ހުށަހެޅުން މަޖުބޫރުކޮށް، އެކަން އަންގައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުން 30 ސެޕްޓެންބަރު 2026 ގައި އިޢުލާން ނެރެފިއެވެ. މި ބަދަލު ގެނެސްފައިވަނީ 1 އޮކްޓޫބަރު 2026 އިން ފެށިގެން ޢަމަލުކުރަން ފަށާ "މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުގެ ގަވާއިދު" (ގަވާއިދު ނަންބަރު: R-60/2026) ގެ 83 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ. އެ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ކައިވެނިކުރުމަށް ހުށަހަޅާއިރު ދެމީހުން ޓެސްޓުކޮށް އޭގެ ނަތީޖާ ހުށަހަޅަން ޖެހުނު ނަމަވެސް، ކައިވެނިކުރާ ދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކެއްގެ ކިބައިގައި ތެލަސީމިއާ ވާރުތަކުރާ ސިފައެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުވާނަމަ ދެވަނަ މީހާގެ ޓެސްޓު ނަތީޖާ ހުށަހެޅުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. މި އުސޫލު ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމާއެކު، ކުރިން މިކަމުގައި ލުއިދީފައިވާ ރަށްރަށުގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުތަކުން ދެން ކައިވެނި ކޮށްދޭނީ މި ޝަރުތު ފުރިހަމަވުމުން ކަމަށް ކޯޓުތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.

ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގު ފުޅާކޮށް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ މަޝްރޫއުގެ މަސައްކަތަށްޓަކައި، ސުނާމީ ބިނާ ސަރަހައްދުން ފެށިގެން އެމްޕީއެލްއާ ހަމައަށް މަގުމަތީގައި ޕާކުކޮށްފައިވާ އުޅަނދުތަކާއި އެހެނިހެން ތަކެތި ނެގުމަށް ހައުސިންގ މިނިސްޓްރީން ވަނީ އަންގަވާފައެވެ. އެ މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ނުނަގައި ހުންނަ އުޅަނދުތަކާއި ތަކެތި ނަގާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން އެ ސަރަހައްދު ބޭނުންކުރާ ގިނަ އުޅަނދުތަކަކަށް ޕާކުކުރާނެ ޖާގަ ނުލިބުމުގެ ދަތިތަކާ ވަނީ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. މި ފިޔަވަޅަކީ މަގު ފުޅާކުރުމުގެ ތިންވަނަ ފިޔަވަހީގެ އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ފެށުމުގެ ގޮތުން މަގުމަތި ހުސްކުރުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށްވީ ނަމަވެސް، ޕާކިން މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ނުލިބި އުޅަނދުތައް ނަގަން އެންގުމުން އާންމުންގެ މެދުގައި ކަންބޮޑުވުންތައް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.

އަމީނީ މަގުގައި އަލުން ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ނިންމި ސަރަޙައްދު އާންމު ދަތުރުފަތުރަށް ހުޅުވާލުމަށްޓަކައި ވާންޖެހޭ އެންމެ ފަހުގެ ތައްޔާރީތައް ވަނީ ފަށާފައެވެ. މި މަސައްކަތުގެ ދަށުން މަގު ހެދި ބައިގައި ކުރަންޖެހޭ އެންމެ ފަހުގެ އިންތިޒާމުތައް ފުރިހަމަކޮށް، އާންމުންނަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ދަނީ ކުރިއަށެވެ. މި ސަރަޙައްދު ހުޅުވާލުމާއެކު އެ މަގުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކަށާއި ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ ފަރާތްތަކަށް ބޮޑެތި ފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ. އަދި މަގު ހުޅުވާލުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމުގެ އެންމެހައި ފިޔަވަޅުތައް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން މިހާރު ދަނީ އަޅަމުންނެވެ.

2026 ސެޕްޓެންބަރު 30 ވީ ބުދަ ދުވަހު ހިޔާވެހި ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުމުގެ އިންތިޒާމުތައް ވަނީ ހަމަޖައްސައި އިޢުލާނުކޮށްފައެވެ. މި ނިޒާމުގެ ދަށުން ބޭނުންވާ މުހިންމު ލިޔެކިޔުންތައް ޑިޖިޓަލްކޮށް ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ފަސޭހަކަމާއެކު ހުށަހެޅޭނެ އިންތިޒާމު ވަނީ ފަހިކޮށްދީފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުމުގައި ރައްޔިތުންނަށް ލުއިފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ރައްޔިތުންނަށް މައުލޫމާތު ދިނުމަށާއި ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ބާއްވާ "އަހާ" ފޯރަމް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާކަން 30 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ ރަސްމީކޮށް އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. މި އިއުލާނާއެކު، ސަރުކާރުގެ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭ މުހިންމު ކަންކަމުގައި ވަޒީރުންނާ ސީދާ ސުވާލުކުރުމަށާއި، ކަންބޮޑުވުންތައް ހިއްސާކުރުމުގެ ފުރުސަތު އާންމު ރައްޔިތުންނަށް އަނެއްކާވެސް މިވަނީ ހުޅުވާލެވިފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށް ޖަވާބުދާރީވުން އިތުރުކުރުމުގެ މަގްސަދުގައި ކުރިއަށްގެންދާ މި ފޯރަމް ބާއްވާނެ ތާރީޚާއި، ބައިވެރިވެވޭނެ ގޮތްތަކުގެ ތަފުސީލުތައްވެސް މި އިއުލާނާ ގުޅިގެން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.