ސިޔާސަތު.
30 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ރަސްމާލެ މަޝްރޫޢާ ގުޅޭގޮތުން ސިޔާސީ ބަހުސްތައް ގަދަވެފައިވާއިރު، ރައީސް އޮފީހުން ވަނީ ސިއްރިޔާތުގައި އުފެއްދި ޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކުންފުންޏަކާއި ހައްޖު ކޯޕަރޭޝަންގެ ކުރީގެ ވެރިންނަށް އަގުހެޔޮކޮށް ދިން ޕެންޓްހައުސްތަކުގެ މައްސަލަތަކެއް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ހާމަކޮށްފައެވެ. އެމްޑީޕީގެ ޗެއާޕާސަން މުޙައްމަދު ނަޝީދު ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވި ޤައުމީ މަޖިލީހުގެ 63 މެންބަރުންގެ ތެރެއިން 52 މެންބަރުންގެ ވޯޓާއެކު، ޕާޓީގެ އަސާސީ ޤަވާއިދަށް އިސްލާޙު ގެނައުމަށް ބާއްވާ ޤައުމީ ކޮންގްރެސް ސެޕްޓެމްބަރު 19 ގައި ބޭއްވުމަށް ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ މާލީ ބަޔާންތަކުގެ މައްސަލަތަކާއި ސައުދާގެ ލޯނު މައްސަލައާ ގުޅޭ ވާހަކަތައް ވެސް ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި ވަނީ ދެކެވިފައެވެ. ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް ބަލާއިރު، ބްލޮގަރު ޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރުގެ މައްސަލައިގައި އިސްމާޢީލް ހައިޝަމް ރަޝީދު، އަޙްމަދު ޒިހާން އިސްމާޢީލް، އިސްމާޢީލް ރަޝީދު އަދި މުޙައްމަދު ދިފްރާންގެ މައްޗަށް ހިންގި ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ވަނީ ނިންމާލާފައެވެ. މީގެއިތުރުން 14 އަހަރުގެ ފާތިރު މުޙައްމަދު ޢަލީ މަރާލި މައްސަލައިގައި ދަޢުވާލިބުނު އިރުފާން ރުޝްދީގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ވަނީ 23 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ޙުކުމްކޮށްފައެވެ. ޢިޝާގެ މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތަކާ ގުޅޭ ކަންކަން ވެސް ކޯޓު މަރުޙަލާގައި ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ.
30 ސެޕްޓެންބަރު 2026 ގައި ރަސްމާލެ މަޝްރޫޢާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރާއި ސިޔާސީ އެކި ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ބަހުގެ ހޫނު ބަހުސްތަކެއް ހިނގައި، އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ތަފާތު ވާހަކަތަކެއް ވަނީ ދައްކާފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އިސް ފަރާތްތަކުން އެ މަޝްރޫޢުގެ މުހިންމުކަމާއި އޭގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ލުއިފަސޭހަތައް ހާމަކުރަމުން ދިޔައިރު، ސިޔާސީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެ މަޝްރޫޢު ހިންގުމުގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއި މާލީ އަދި ތަންފީޒީ ގޮންޖެހުންތަކާ މެދު ސުވާލު އުފައްދާފައެވެ. ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ބަދަލުކުރެވުނު މި ވާހަކަތަކާ އެކު، މި ބޮޑު މަޝްރޫޢުގެ މިސްރާބާއި ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ އަސަރު ކުރާނެ ގޮތްތަކާ މެދު ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބަހުސްކޮށް، އެކި ވިސްނުންތައް ވަނީ ފާޅުކޮށްފައެވެ.
މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ (އެމްޑީޕީ) ގެ ކޮންގްރެސް ބޭއްވުމަށްޓަކައި ވާންޖެހޭ އެންމެހައި ތައްޔާރީތަކާއި އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުމުގެ މަސައްކަތްތައް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު ފަށައި ކުރިއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ކޮންގްރެސްގެ އެޖެންޑާ އެކުލަވައިލުމާއި، ޖަލްސާތައް ކުރިއަށްދާނެ ގޮތުގެ އިދާރީ އިންތިޒާމުތައް ފުރިހަމަކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ އެކި ދާއިރާތަކުން ބައިވެރިވާ މަންދޫބުންގެ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމާއި، ޕާޓީގެ ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅޭ ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް ބާއްވާ މި ބައްދަލުވުމުގެ ލޮޖިސްޓިކްސް ކަންކަން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ރޭވުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އަންނަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު ފެންމަތިވި މި މައްސަލައިގައި، މަޖިލިސް މެންބަރު ފާތިމަތު ސައުދާ ނެންގެވި ކަމަށް ބުނާ 2.4 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ދިން ފަރާތަކީ ކާކުކަން ހާމަކުރަން ބޭނުންފުޅުނުވާ ކަމަށް އޭނާ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ސައުދާ ހުށަހެޅުއްވި މާލީ ބަޔާނުގައިވާ ހިސާބުތަކާއި އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާގެ ތަފުސީލުތަކާ ގުޅުވައިގެން ބޮޑެތި ސުވާލުތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. އަދި މި ލޯނުގެ މުއާމަލާތާ ގުޅިގެން ފާޅުވަމުންދާ ކަންބޮޑުވުންތަކާ އެކު، މިއީ ގާނޫނީ އަދި މާލީ ގޮތުން ބަލަންޖެހޭ ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ފަރާތްތަކަކުން ދަނީ ފާހަގަކުރަމުންނެވެ.
2026 ސެޕްޓެންބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު އާންމުވި ޚަބަރުތަކުގައި ވަނީ ސަލީމް އަދި ޤާސިމްގެ މާލީ ބަޔާނާ ގުޅޭ މުހިންމު މައުލޫމާތުތަކެއް ހާމަކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން އެ ބޭފުޅުންގެ މިލްކިއްޔާތުގައި ހުރި މުދަލާއި މާލީ މުއާމަލާތްތަކުގެ ތަފުސީލުތައް މި ބަޔާންތަކާ ގުޅިގެން ވަނީ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައެވެ. ދައުލަތުގެ މަގާމުތަކުގައި ތިއްބަވާ ބޭފުޅުންގެ މާލީ ކަންކަން ހާމަކުރުމުގެ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މި ބަޔާންތަކާ ގުޅިގެން މީޑިއާތަކުގައި އެކި ރިޕޯޓުތައް ވަނީ ޝާއިއުކޮށްފައެވެ. އަދި މި މާލީ ބަޔާންތަކާ ގުޅޭގޮތުން އިތުރު މައުލޫމާތު ސާފުކުރުމާއި، މާލީ ހާމަކަން ބޮޑުކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތްތައް ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި 2026 ސެޕްޓެންބަރު 30 ވީ ބުދަ ދުވަހު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި، ސަރުކާރުން ކުރިއަށްގެންދާ މުހިންމު ސިޔާސަތުތަކާއި އެކިއެކި މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްފިއެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގައި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ވަނީ ރައްޔިތުންނާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ލަނޑުދަނޑިތަކާއި، ހިންގުމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކުރިއަށްދާ ކަންކަމުގެ ތަފުސީލުތައް މީޑިއާތަކަށް ސާފުކޮށްދީފައެވެ. އަދި ނޫސްވެރިންގެ ފަރާތުން ސަރުކާރުގެ އެކި ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ކުރި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދީ، ދައުލަތުގެ މަސައްކަތްތައް ހާމަކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް ސަރުކާރުން ދޭ އަހައްމިއްޔަތުކަން މި ބައްދަލުވުމުގައި ހާމަކުރިއެވެ.
ސިއްރިޔާތުގައި އުފެއްދި ކަމަށް ބުނާ ޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކުންފުނީގެ މައްސަލަ ބަލައި ދިރާސާކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ވަނީ ހުށަހަޅައިފައެވެ. މި މައްސަލަ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅީ އެ ކުންފުނި އުފެއްދުމުގައި ދެފުށް ފެންނަ ގޮތެއް ނެތި ސިއްރު ކަންތައްތަކެއް ހުރި ކަމަށް ފާހަގަކުރެވި، އެ ކުންފުނީގެ މިލްކުވެރިކަމާއި ފައިނޭންސް ކުރުމާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ހުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އަދި އާންމުކޮށް ހާމަނުކޮށް މިފަދަ ބޮޑު ކުންފުންޏެއް އުފެއްދުމުގެ މަގުސަދާއި އެކަމުގައި ހިމެނޭ މާލީ މުއާމަލާތްތަކުގެ ތަފުސީލު ހޯދުމަށް މަޖިލީހުގެ ކަމާބެހޭ ކޮމިޓީން އެކަން ބަލައިދިނުމަށް ވަނީ އެދިފައެވެ. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައާއި ސިޔާސީ ގޮތުން ސަރުކާރުގެ ހާމަކަން ބޮޑު ސިޔާސަތާ މެދު ސުވާލު އުފައްދައި، ކަމާބެހޭ އިދާރާތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށައިފައެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޙައްޖު ކޯޕަރޭޝަނުން ތަރައްޤީކުރާ "ނިއަމް ރެސިޑެންސް" މަޝްރޫޢުގެ ޕެންޓްހައުސްތައް އެ ކޯޕަރޭޝަންގެ ކުރީގެ އިސް ވެރިންނަށް ބޮޑުތަނުން އަގުހެޔޮކޮށް ދީފައިވާ މައްސަލައެއް 30 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ ފެންމަތިވެފައެވެ؛ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި މި އެޕާޓްމަންޓްތައް އެ ފަރާތްތަކަށް ދީފައިވަނީ އާންމު މާކެޓް އަގަށްވުރެ ކުޑަ އަގެއްގައެވެ۔ މި މައްސަލަ އާންމުންގެ ސަމާލުކަމަށް އައުމާ ގުޅިގެން ކޯޕަރޭޝަންގެ މުވައްޒަފުންނާއި ކުރީގެ ވެރިންނަށް ޔުނިޓްތައް ވިއްކުމަށް ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކާއި މުއާމަލާތްތަކާ މެދު ސުވާލު އުފެދި، ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ۔ އަދި މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ނިއަމް ރެސިޑެންސްގެ އެޕާޓްމަންޓްތައް ވިއްކުމާ ގުޅޭގޮތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތައް ބާތިލުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ވަނީ ފެށިފައެވެ۔
މާލޭގައި ހިންގި ނުރައްކާތެރި މާރާމާރީއެއްގައި އަނިޔާވެރި ގޮތަކަށް މަރައިލި އުމުރުން 14 އަހަރުގެ ފާތިރު މުހައްމަދު އަލީގެ މަރުގެ މައްސަލައަށް 10 އަހަރު ފުރުމާ ގުޅިގެން، އެ ހާދިސާގެ ހަނދާންތައް އަނެއްކާވެސް ވަނީ އާވެފައެވެ. ޒުވާން އުމުރުގެ ކުއްޖެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދިޔަ މި ހިތާމަވެރި މައްސަލައިގައި އަދުލުއިންސާފު ގާއިމުކުރުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކާއި ޝަރީއަތުގެ މަރުހަލާތަކަށް ދިހަ އަހަރު ފުރިގެން ދިޔައިރު ވެސް އާއިލާއިން ތިބީ އިންސާފަށް އިންތިޒާރުކޮށެވެ. މި މައްސަލައަކީ މުޖުތަމައުގައި ކުޑަކުދިންނާއި ޒުވާނުން ހިންގާ ނުރައްކާތެރި ކުށްތަކާއި ގޭންގު މާރާމާރީތައް ހުއްޓުވުމަށް އެޅެންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކުގެ މުހިންމުކަން ހަނދާންކޮށްދޭ މުހިންމު ހާދިސާއެކެވެ. މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރިން ހިނގައިދިޔަ މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ގާނޫނީ ދާއިރާއިން އެކަށީގެންވާ އަވަސް ނަތީޖާއެއް ނެރެދިނުމުގެ މުހިންމުކަން އަދިވެސް އާންމުންގެ މެދުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ބްލޮގަރު ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލާގައި އަލުން ބެލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ޝަރީއަތުގެ އަޑުއެހުންތައް 30 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ އެއްކޮށް ނިންމާލައި، މައްސަލަ ހުކުމާ ހަމައަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މި މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ހައިޝަމާއި ޒިހާންގެ އިތުރުން އިސްމާއިލް ރަޝީދާއި ދިފްރާންގެ މައްސަލަ ހައި ކޯޓުން އަލުން ބަލަން އަމުރުކުރުމާ ގުޅިގެން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ މި ޝަރީއަތުގެ ފަހު އަޑުއެހުމުގައި އޮތީ ޚުލާސާ ބަޔާން އިއްވުމެވެ. ދެފަރާތުން ޚުލާސާ ބަޔާން އިއްވައި ނިމުމުން، ދެން އޮންނާނީ މި މައްސަލައިގެ ހުކުމް އިއްވުމުގެ މަޖިލިސްކަން މައްސަލަ ބައްލަވާ ގާޒީ ވަނީ އިއުލާނުކުރައްވާފައެވެ.
އިޝާގެ މައްޗަށް ހިންގާ ޝަރީއަތް އަންނަ ހޯމަ ދުވަހު ފެށުމަށް ވަނީ ތާވަލުކުރެވިފައެވެ. މި މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުންތައް ރަސްމީކޮށް ކޯޓުގައި ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، ޝަރީއަތުގެ މަޖިލީހުގައި މި މައްސަލައާ ގުޅޭ މުހިންމު އިޖުރާއާތުތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެއެވެ. އަދި މި ޝަރީއަތް ފެށުމަށްޓަކައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވާންޖެހޭ އެންމެހައި އިދާރީ ތައްޔާރީތައް ދަނީ ފުރިހަމަކުރަމުންނެވެ. އަންނަ ހޯމަ ދުވަހު ފެށޭ މި އަޑުއެހުމާއެކު، މައްސަލައިގެ އިތުރު ތަފުސީލުތައް ޝަރީއަތުގެ މަޖިލީހުން ސާފުވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ގައުމީ އެއާލައިން، މޯލްޑިވިއަން ބޮޑުތަނުން ދަރަނިވެރިވެގެން ދިޔައީ ކުރީގެ އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ޓްރާންސްޕޯޓް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަމީން ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި އެމްޑީޕީގެ ވެރިކަމުގައި ނިންމި ނިންމުންތަކާއި ކުންފުނި ހިންގުމުގައި ގެންގުޅުނު ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން ކުންފުނީގެ މާލީ ހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސް، ބޮޑެތި މާލީ ބުރަތަކެއް ވަނީ އުފުލަން ޖެހިފައެވެ. އަދި މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުންފުނީގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށާއި ދިގު މުއްދަތުގެ ކުރިއެރުމަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާކަން ވެސް އޭނާ ވަނީ ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ.
ބަންޑާރަނައިބު ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭނީ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުވަތަ ސަރުކާރަށް އެކަނި ނޫން ކަމަށާއި މުޅި ގައުމަށް ކަމަށް ބަޔާންކޮށް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 30 ގައި ހާއްސަ ރިޕޯޓެއް ޝާއިއުކޮށްފިއެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސް ގާނޫނީ ލަފާދޭ ފަރާތުގެ ހައިސިއްޔަތުން، ގާނޫނުއަސާސީއާއި ގާނޫނުތައް ނެގެހެއްޓުމުގައި ބަންޑާރަނައިބުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޮތީ ސީދާ ރައްޔިތުންނާއި ގައުމުގެ މަސްލަހަތާ ގުޅިފައި ކަމެވެ. އަދި އާންމު މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށާއި، ގާނޫނުގެ ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ދައުލަތް ޖަވާބުދާރީކުރުވުމަކީ ބަންޑާރަނައިބުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވެގެންވާ ގައުމީ ވާޖިބެއްކަން މި ރިޕޯޓުގައި އަލިއަޅުވާލާފައިވެއެވެ.
މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ހުޅުމާލެ އުތުރު ދާއިރާގެ ކައުންސިލަރު ފާތިމަތު ޒަހިއްޔާއާ އެކު ކުރިއަށްގެންދިޔަ ހާއްސަ 'ބާރު ހަތަރެއް' ޕްރޮގްރާމް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 30 ގައި ވަނީ ބާއްވާފައެވެ. މި ޕްރޮގްރާމްގެ ތެރެއިން ހުޅުމާލެ އުތުރު ދާއިރާގެ ރައްޔިތުންނާ ގުޅުންހުރި މުހިންމު ކަންކަމާއި އެ ދާއިރާގެ ތަރައްގީއަށާއި ރައްޔިތުންގެ ލާބަޔަށް ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން ކައުންސިލަރު ވަނީ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރައްވާފައެވެ. އަދި ދާއިރާގެ ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެފައިވާ އެކި ކަންބޮޑުވުންތަކާއި އެ ކަންކަން ހައްލުކުރުމަށް ކައުންސިލުން ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތްތަކާ ބެހޭގޮތުން ވެސް މި ޕްރޮގްރާމްގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އަލިއަޅުވާލާފައިވެއެވެ.
