އިޤްތިސާދު.
ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައި 130 ފަސިންޖަރުންގެ ޖާގައާއެކު ޒަމާނީކޮށް ތަރައްގީކުރި މޯލްޑިވިއަންގެ އާ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލް، 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ޓޫރިޒަމް އަދި ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަމީން ރަސްމީކޮށް ހުޅުއްވައިދެއްވައިފިއެވެ. އޮކްޓޫބަރު 1 އިން ފެށިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްލެޓްފޯމުތަކުން 17 އިންސައްތައިގެ ޓީޖީއެސްޓީ ނަގަން ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޭބީޓީއޭ ފަދަ ޓުއާ އޮޕަރޭޓަރުން ރާއްޖެއަށް ޗުއްޓީ ބުކިންގ ހެދުން ހުއްޓާލުމުގެ އިންޒާރު ވަނީ ދީފައެވެ. މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރަށް ގެނައި މުދާ ޝިޕްމަންޓެއްގެ ތެރޭގައި ފޮރުވައިގެން ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އެތެރެކުރަން އުޅުނު 8.5 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ސިނގިރޭޓު މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާވިސްއިން ވަނީ އަތުލައިގެންފައެވެ. ސިނގިރޭޓު ސްމަގްލްކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ސިނގިރޭޓުން ނަގާ ޑިއުޓީ 8 ރުފިޔާއިން 4 ރުފިޔާއަށް ކުޑަކޮށް، ވޭޕް މަނާކުރުމާއި ނިކޮޓިން ފަރުވާގެ ބާވަތްތަކުން ޑިއުޓީ ކަނޑާލުން ފަދަ ބަދަލުތައް ގަވާއިދުތަކަށް ވަނީ ގެނެސްފައެވެ. ރިސޯޓު މުވައްޒަފުންގެ 40 އިންސައްތައަކީ ދިވެހިން ކަމަށް، 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ބޭއްވި "ސޭފްޓީ އެންޑް ސެކިއޯ ކޮންފަރެންސް" ގައި މަޓީގެ ނައިބު ރައީސް ސަލާހު ޝިހާބު ވިދާޅުވިއެވެ. މަހުގެ އަގު ހަމަހަމަކޮށް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ތިނަދޫގެ ފެސިލިޓީ ހިމެނޭހެން ސަރަހައްދީ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖްތައް ނިންމުމަށް ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ޕްލޭނަށް ދާއިރާގެ ބޭފުޅުން ވަނީ އަލިއަޅުވާލައްވާފައެވެ.
ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ކަނޑުމަގުން ރާއްޖެ އެތެރެކުރަން އުޅުނު 8.5 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ސިނގިރޭޓު މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާވިސްއިން ވަނީ އަތުލައިގެންފައެވެ؛ މި ތަކެތި ފެނިފައިވަނީ މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރަށް ގެނެސް "ޖެނެރަލް ކާގޯ" ނުވަތަ އާންމު މުދަލުގެ ގޮތުގައި ޑިކްލެއާކޮށްފައިވާ ޝިޕްމަންޓެއް ބަލައިފާސްކުރުމުގެ ތެރޭގައެވެ۔ ކަސްޓަމްސްއިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި މި އޮޕަރޭޝަނުގައި ޖުމްލަ 8،527،480 ސިނގިރޭޓް ސްޓިކްސް ފެނި އެ އިދާރާގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައިވެއެވެ۔ އަދި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ސިއްރުން މި ތަކެތި އެތެރެކުރަން އުޅުނު ފަރާތްތައް ހޯދުމަށާއި މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން އިތުރަށް ބަލަންޖެހޭ ކަންކަން ކަސްޓަމްސްއިން މިހާރު ދަނީ ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ތަޙުޤީޤުކުރަމުންނެވެ۔
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ އެއާލައިން، މޯލްޑިވިއަންގެ އައު އަދި ޒަމާނީ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައި ރަސްމީކޮށް ހުޅުވައި ޚިދުމަތް ދޭން ފަށައިފިއެވެ. މި އައު ޓާމިނަލް ހުޅުވުމާއެކު، މޯލްޑިވިއަންގެ ސީޕްލޭން ނެޓްވޯކް މެދުވެރިކޮށް ދަތުރުކުރާ ފަތުރުވެރިންނަށާއި އާންމު ދަތުރުވެރިންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ އެއާޕޯޓު ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު އިތުރަށް މަތިވެ ފަސޭހަކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ. އަދި މިއީ އެ ކުންފުނީގެ ސީޕްލޭން އޮޕަރޭޝަންތައް އިތުރަށް ފުޅާކޮށް، ޒަމާނީ ފެންވަރަކަށް ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށާއި ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއަށް އިތުރު ހަލުވިކަމަކާއި ކުރިއެރުމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ހާމަވެގެންދިޔަ ގޮތުގައި، ބޭރުގެ ބައެއް ޓުއާ އޮޕަރޭޓަރުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފަތުރުވެރިން ގެނައުމަށްޓަކައި ހަދާ ބުކިންގތައް ނެގުން ވަނީ މެދުކަނޑާލައި ނުވަތަ ހުއްޓާލާފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށާއި އިގުތިސާދަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް މި ދާއިރާގެ ފަރާތްތަކުން އަންނަނީ ފާހަގަކުރަމުންނެވެ. މިގޮތުން ބުކިންގ ނެގުން ހުއްޓާލުމާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު ދަށްވެ، ރިސޯޓުތަކާއި ގެސްޓްހައުސްތަކުގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ހަރަކާތްތެރިންނާއި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދަނީ މި ހާލަތު ވަރަށް ގާތުން ބަލައި މޮނިޓަރ ކުރަމުންނެވެ.
ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ދިވެހިންގެ ނިސްބަތަކީ 40 އިންސައްތަ ކަމަށް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ސަލާހު ޝިހާބު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ދިވެހި މުވައްޒަފުން ހަރަކާތްތެރިވާ މިންވަރަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވަމުން އޭނާ މިކަން ފާހަގަކުރެއްވީ އެ ދާއިރާގެ ވަޒީފާތަކުގައި ދިވެހިންގެ ހިއްސާ އިތުރުކުރުމުގެ މުހިންމުކަމާ ގުޅޭގޮތުންނެވެ. އަދި ރިސޯޓު ވަޒީފާތަކުގައި ދިވެހިންގެ ނިސްބަތް މިހާރު ހުރި މިންވަރު ސާފުކޮށްދެއްވަމުން، މި ނިސްބަތަކީ ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ވަޒީފާގެ ބާޒާރުގެ މިހާރުގެ ހާލަތު ދައްކުވައިދޭ މުހިންމު މައުލޫމާތެއްކަން އޭނާގެ ވާހަކަފުޅުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.
2026 ސެޕްޓެންބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު އާންމުވި ޚަބަރުތަކުގައިވާ ގޮތުން، އާންމު ސިއްހަތަށް ނުރައްކާތެރި ތަކެއްޗާއި ދުންފަތުގެ އެކި ބާވަތްތަކުގެ އަގުތައް ވަނީ ބޮޑުތަނުން އުފުލިފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު ދުންފަތުގެ އިތުރުން ސިއްހަތަށް ގެއްލުންދެނިވި ތަކެތި ބާޒާރުގައި ވިއްކާ އަގުތައް މައްޗަށް ގޮސް، އާންމު ވިޔަފާރިތަކުގައި އެފަދަ ތަކެތި ލިބޭ އަގުތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރުން މަދުކުރުމަށް ބާރުއެޅިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭއިރު، އެ ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުންނާއި ޢާންމުންގެ މެދުގައި ވަނީ މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ސަމާލުކަން އިތުރުވެފައެވެ.
29 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މަހުގެ އަގަށް ދެމެހެއްޓެނިވި އަދި ހެޔޮ ބަދަލެއް ގެނައުމަށްޓަކައި މަސް ފިނިކޮށް ރައްކާކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތުގައި ބާނާ މަހުގެ ފެންވަރު ހިފެހެއްޓުމަށާއި ބާޒާރުގައި ހަމަ އަގު ދެމެހެއްޓުމަށް، އެކަށީގެންވާ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖް ވަސީލަތްތައް ޤާއިމުވެފައި ހުރުމުގެ މުހިންމުކަން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން ރައްކާކުރުމުގެ ޖާގަ ތަރައްޤީކޮށް އިތުރުކުރެވިގެން މެނުވީ މަސްވެރިން ބާނާ މަހަށް ދާއިމީ ހައްލެއް އަދި އެކަށީގެންވާ އަގެއް ކަށަވަރުނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ.
ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ކުރާ ހޭދަތައް ކުޑަކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސަރުކާރުން އަޅަމުން ނުދާ ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ. އިގުތިސާދީ ދަތިތަކުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ ރިކަރަންޓް ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، އެކަން އަމަލީ ގޮތުން ފެންނަމުން ނުދާ ކަމަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް، ސިޔާސީ މަގާމުތަކާއި އިދާރީ ހިންގުމަށް ހިނގާ ބޮޑެތި ހޭދަތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގައި ސަރުކާރުން އިހުމާލުވަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ މާލީ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ، އިގުތިސާދީ ނުރައްކާތައް އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތައް އަލުން މުރާޖައާ ކުރުމަށްވެސް ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.
