ދުވަހުގެ ޚުލާސާ✳
ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސްއާ އެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، 20 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ރަސްމާލެ މަޝްރޫއަށް ހިއްކާ 500 ހެކްޓަރުގެ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައި، އެ އެއްބަސްވުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމަށް ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ސަރުކާރަށް ގޮވާލައްވައިފިއެވެ. މި ދަނޑިވަޅުގައި، މެންބަރުންގެ މާލީ ބަޔާންތައް ހާމަނުކުރާ މައްސަލައިގައި ބަހުސްތައް ވަނީ ހޫނުވެފައެވެ. ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ދާއިރާއިން ބަލާއިރު، މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުން 8.5 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ވަގު ސިގިރޭޓް ކަސްޓަމްސް އިން ވަނީ އަތުލައިގެންފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލުން ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ނެވިގޭޝަން-ގައިޑެޑް ސިކުނޑީގެ އޮޕަރޭޝަން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލާފައިވާއިރު، މޯލްޑިވިއަންގެ އާ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަމީން ވަނީ އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފައެވެ.
ހަޖަމްއަކީ އޭއައި މެދުވެރިކޮށް ލިޔެވޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޚަބަރުތަކުގެ ޑައިޖެސްޓެކެވެ. ހަޖަމް އިން ގެނެސްދޭ އެއްވެސް ލިޔުމެއްގައި ވަކިފަރާތަކަށް ޖެހުމެއް ނުހުންނާނެކަން ޔަޤީން ކޮށްދެވޭފަދަ ދިރާސީ ޕައިޕްލައިން އެއް ހިމެނެއެވެ. ހަޖަމްއިން ދިރާސާ ކުރަން ފަށަނީ ވޭތުވެދިޔަ ދުވަހުގެ ޚަބަރުތަކުގެ ސުރުޚީތައް ބޭނުންކޮށްގެންކަމަށްވާތީ ހަޖަމްއިން އުފައްދާކޮންމެ ލިޔުމަކީވެސް އަމިއްލާ ދިރާސާއަކަށް ބިނާކޮށް ލިޔެވޭ އަސްލު ލިޔުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރެވެއެވެ.
ހަޖަމްގެ މަގްސަދަކީ މީޑިޔާތަކުން ބޭނުންކުރާ ޖަޒުބާތީ އުކުޅުތަކުން އެއްކިބާވެ، ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި ކަންއޮތްގޮތަށް މަޢުލޫމާތު އެންމެނަށް ގެނެސްދިނުމެވެ.
ޚުލާސާ
2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސްއާ ގުޅިގެން ހިންގާ 20 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ރަސްމާލެ މަޝްރޫޢުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ރިއަލް އެސްޓޭޓްގެ އައު ޤާނޫނެއް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅުއްވާނެ ކަމަށް ބަންޑާރަނައިބު އަޙްމަދު އުޝާމް ވިދާޅުވުމާ ގުޅިގެން، 500 ހެކްޓަރުގެ ބިން 99 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުންތައް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމަށް ކުރީގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދާއި ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ) ގޮވާލެއްވިއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދެ މެންބަރަކު މާލީ ބަޔާން ހުށަހަޅުއްވާފައި ނުވާކަން ހާމަވުމާއި، ޕީއެންސީގެ މެޖޯރިޓީ ލީޑަރު އިބްރާހީމް ފަލާޙް ހިމެނޭހެން މެންބަރުންގެ މާލީ ބަޔާންތަކާ ގުޅިގެން މަޖިލީހުގެ ތެރޭގައި ހޫނު ބަހުސްތަކެއް ހިނގިއެވެ. ވ. އާރަށު މައްސަލައިގައި ކުރީގެ ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީންގެ މައްޗަށް ހިންގާ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުމުގައި، އަޙްމަދު އަދީބާއި ޢަބްދުﷲ ޒިޔާތުގެ ހެކިބަސް ބަލައިނުގަތުމަށް ދިފާޢުން އެދުނުއިރު، ޔާމީންގެ ފަރާތްޕުޅުން ހުށަހެޅި ދިފާޢީ ހެކިން ބަލައިނުގަތުމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރު އަޙްމަދު ޝަފީޢު ކޯޓުގައި އެދިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ސަން އޮންލައިނުން 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ނެގި ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓު 58.3 އިންސައްތައިން ޢަބްދުﷲ ޝާހިދު ކާމިޔާބުކުރެއްވިއިރު، އޮކްޓޫބަރު 1 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އެމްޑީޕީގެ ކޮންގްރެސްއާ ގުޅިގެން ޕާޓީގެ އެތެރޭގައި ޤާނޫނީ ގޮތުންނާއި ވާދަވެރި ފެކްޝަންތަކުގެ މެދުގައި ބޮޑެތި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދުނެވެ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ވެރިކަން ބަދަލުވުމުގެ މަރުޙަލާއާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކެވިއިރު، ހޯމްލޭންޑް މިނިސްޓަރު ވަނީ ޤައުމީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރައްވާފައެވެ.
ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައި 130 ފަސިންޖަރުންގެ ޖާގައާއެކު ޒަމާނީކޮށް ތަރައްގީކުރި މޯލްޑިވިއަންގެ އާ ސީޕްލޭން ޓާމިނަލް، 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ޓޫރިޒަމް އަދި ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަމީން ރަސްމީކޮށް ހުޅުއްވައިދެއްވައިފިއެވެ. އޮކްޓޫބަރު 1 އިން ފެށިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްލެޓްފޯމުތަކުން 17 އިންސައްތައިގެ ޓީޖީއެސްޓީ ނަގަން ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޭބީޓީއޭ ފަދަ ޓުއާ އޮޕަރޭޓަރުން ރާއްޖެއަށް ޗުއްޓީ ބުކިންގ ހެދުން ހުއްޓާލުމުގެ އިންޒާރު ވަނީ ދީފައެވެ. މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރަށް ގެނައި މުދާ ޝިޕްމަންޓެއްގެ ތެރޭގައި ފޮރުވައިގެން ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އެތެރެކުރަން އުޅުނު 8.5 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ސިނގިރޭޓު މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާވިސްއިން ވަނީ އަތުލައިގެންފައެވެ. ސިނގިރޭޓު ސްމަގްލްކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ސިނގިރޭޓުން ނަގާ ޑިއުޓީ 8 ރުފިޔާއިން 4 ރުފިޔާއަށް ކުޑަކޮށް، ވޭޕް މަނާކުރުމާއި ނިކޮޓިން ފަރުވާގެ ބާވަތްތަކުން ޑިއުޓީ ކަނޑާލުން ފަދަ ބަދަލުތައް ގަވާއިދުތަކަށް ވަނީ ގެނެސްފައެވެ. ރިސޯޓު މުވައްޒަފުންގެ 40 އިންސައްތައަކީ ދިވެހިން ކަމަށް، 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ބޭއްވި "ސޭފްޓީ އެންޑް ސެކިއޯ ކޮންފަރެންސް" ގައި މަޓީގެ ނައިބު ރައީސް ސަލާހު ޝިހާބު ވިދާޅުވިއެވެ. މަހުގެ އަގު ހަމަހަމަކޮށް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ތިނަދޫގެ ފެސިލިޓީ ހިމެނޭހެން ސަރަހައްދީ ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖްތައް ނިންމުމަށް ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ޕްލޭނަށް ދާއިރާގެ ބޭފުޅުން ވަނީ އަލިއަޅުވާލައްވާފައެވެ.
ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލުގެ ނިއުރޯސާޖަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުން މެޑްޓްރޯނިކް ސްޓެލްތްސްޓޭޝަން އެސް8 ނެވިގޭޝަން ސިސްޓަމް ބޭނުންކޮށްގެން ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނެވިގޭޝަން ގައިޑެޑް ސިކުނޑީގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކޮށްފައިވާކަން 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ހިތުގެ ދުވަހާ ގުޅުވައިގެން ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގެ ސްކްރީނިންގ ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން ސްކްރީން ކުރެވުނު 37،038 މީހުންގެ ތެރެއިން 21.2 އިންސައްތަ މީހުންގެ ކޮލެސްޓްރޯލް މަތިކަމަށް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ގައި ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ.
މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒް، އެގްރިކަލްޗާ އެންޑް އޯޝަން ރިސޯސަސްއިން 29 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ގދ. ފިޔޯރީގެ ކުޅިޔެ ވަޅަގަނޑޭ ކަނޑޫފަލުގައި މެރިޓޯލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން ވިޔަފާރި އުސޫލުން މުޑް ކްރެބް ފަލަކުރުމުގެ ޕައިލެޓް ޕްރޮޖެކްޓެއް ހިންގުމުގެ ހުއްދަ ވަނީ ދީފައެވެ. މީގެއިތުރުން، ރާއްޖޭގައި ހިންގާ މެރިއޮޓް ރިސޯޓެއްގައި އެމްއައިޓީގެ ކޯސްޓަލް އެސެމްބްލީއާ ގުޅިގެން ގޮނޑުދޮށް ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި މޫދު އަޑީގައި ކޮންކްރީޓްގެ 54 ބްލޮކް ބަހައްޓައިގެން ހެދި އާޓިފިޝަލް ރީފްގެ ސަބަބުން، ވެލިއެޅުމަކާ ނުލައި ގޮނޑުދޮށް ދެގުނައަށް ބޮޑުވެފައިވާކަން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.
ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އަނިޔާތައް ހުއްޓުވުމަށާއި އެފަދަ ކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމުތައް ހަރުދަނާކުރުމަށް ގޮވާލާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިޤްރާރު "ބޮގޯޓާ ކޯލް ޓު އެކްޝަން" ގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހެލްތް، ފެމިލީ އެންޑް ވެލްފެއާ މިނިސްޓަރު ޖީލާ ޢަލީ 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރައްވާފައެވެ. މި އިޤްރާރުގައި ރާއްޖެއިން ސޮއިކުރުމާ ގުޅިގެން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އަނިޔާތަކާ ދެކޮޅަށް ޤައުމީ ފެންވަރުގައި އެކުލަވާލާފައިވާ 'ނޭޝަނަލް އެކްޝަން ޕްލޭން އޮން ޕްރިވެންޝަން އެންޑް ރެސްޕޮންސް ޓު ވަޔަލެންސް އަގެއިންސްޓް ޗިލްޑްރަން 2024–2028' ތަންފީޒުކުރުމަށް އިތުރު ބާރެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ޖިއޮޕޮލިޓިކްސްގެ އޮއިވަރު ބަދަލުވަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ޤައުމުގެ މަސްލަޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ހަރުދަނާ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅުމުގެ މުހިންމުކަންވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
2026 ސެޕްޓެންބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު ރ. އަނގޮޅިތީމުގައި ނަމާދަށް އިން 72 އަހަރުގެ އަންހެނަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށް ބިރުދެއްކި މައްސަލައިގައި ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ހައްޔަރުކުރި 44 އަހަރުގެ ފިރިހެނާގެ ބަންދަށް 15 ދުވަސް ޖަހާފައިވެއެވެ. އަދި ޅ. ނައިފަރުން ގެއްލިގެން ހޯދަން އިއުލާނުކުރި 17 އަހަރުގެ މުޙައްމަދު އަހްޔަން ޙުސައިން، އެ ރަށު ގެއެއްގެ ތެރެއިން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ފެނިފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މީގެއިތުރުން މާލޭ ބުރުޒުމަގު ގެއެއްގެ ދެވަނަ ފަންގިފިލާއިން ހަބަރު ހުސްވެފައި އޮއްވާ ފެނިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަ މީހަކު މަރުވެފައިވާ މައްސަލައެއް ފުލުހުން ވަނީ ތަހުގީގުކުރަން ފަށާފައެވެ. މަގުމަތީގެ ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓްތައް އިތުރުވަމުންދާތީ، ޓްރެފިކް ގަވާއިދާ ތަކުރާރުކޮށް ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާ މެދު ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އަޙްމަދު މުޙައްމަދު ވަނީ އަންގަވާފައެވެ. ވާޖިބު އަދާކުރުމުގެ ތެރޭގައި ފުރާނަ ގެއްލޭ ފުލުހުންގެ އާއިލާތަކަށް ޚާއްޞަ ބޭސްފަރުވާގެ އިނާޔަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއާ ބެހޭ ގަވާއިދަށް އިސްލާހު ގެނެސްފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ސިނގިރޭޓް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރި ސާމާނުތަކެއް ފުލުހުން ވަނީ ނައްތާލާފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، އަމީނީ މަގުގައި ހެދިފައިވާ ވަޅުގަނޑުތައް މަރާމާތުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް މި ދުވަހު ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. އަދި ކުޑަކުދިންތަކެއް އިސްނަގައިގެން ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރިންނަށް ފިނި ޖޫސް ބަހައި ދެއްކި ރިވެތި މިސާލަށް ގިނަ ބައެއްގެ ތައުރީފު ވަނީ ލިބިފައެވެ. ކުއްލި ނުރައްކާތަކުން ދަރިން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި އާއިލާގެ ތެރޭގައި ސިއްރު ކޯޑެއް ބޭނުންކުރުމުގެ މުހިންމުކަމާ ގުޅޭގޮތުން ބެލެނިވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ހިއްސާކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން ޤުރުއާން އެޕްލިކޭޝަން ހުންނަ ފޯނުތައް ބިންމަތީގައި ބޭއްވުމުގެ ހުކުމާ ގުޅޭގޮތުންނާއި ދުޢާކުރުމުގެ އަދަބުތަކާ ބެހޭ ދީނީ އަދި އިޖުތިމާއީ މުހިންމު ނަސޭހަތްތަކެއް މި ދުވަހު ވަނީ ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.
