އިޤްތިސާދު

ދިވެހިރާއްޖެއިން އިންޑިއާއަށް ދައްކަން އޮތް 150 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ދަރަނި އެއްކޮށް ދައްކައި ނިންމާލުމާ ގުޅިގެން، އެކަމާ މެދު ސިޔާސީ އަދި އިގުތިސާދީ ދާއިރާގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބަހުސްތައް އުފެދިއްޖެއެވެ. މި ފައިސާ ދައްކައި ނިންމާލުމަކީ ދައުލަތުގެ ދަރަނި ކުޑަކުރުމަށާއި ގައުމުގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާއިރު، އަނެއްބައި ފަރާތްތަކުން ދަނީ މިހާ ބޮޑު އަދަދެއް ދެއްކުމުން ރާއްޖޭގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވަށް ކުރާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. މީގެއިތުރުން، މި ފައިސާ ދެއްކުމަށް ބޭނުންކުރި މާލީ ވަސީލަތްތަކާއި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށާއި ދަރަނި މެނޭޖުކުރުމުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް އަންނާނެ ބަދަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ވެސް ކަމާބެހޭ މާހިރުންގެ މެދުގައި ވަނީ ހޫނު ބަހުސްތަކެއް އުފެދިފައެވެ.

އައްޑޫ ސިޓީގެ ކަރަންޓު މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޖަނަރޭޓަރުތަކާ ގުޅިގެން ސްޓޭޓް އިލެކްޓްރިކް ކޮމްޕެނީ (ސްޓެލްކޯ) އިން ކުރިއަށްގެންދާ ޚާއްޞަ ސާވޭގެ މަސައްކަތްތައް 2026 ސެޕްޓެންބަރު 17 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ފަށައިފައެވެ. މި ސާވޭގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އައްޑޫގެ ކަރަންޓު ވިއުގަ އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ބަހައްޓާ ޖަނަރޭޓަރުތަކުގެ ފަންނީ އަދި އޮޕަރޭޝަނަލް ހާލަތު ވަޒަންކުރުމެވެ. މި ދިރާސާގެ އަލީގައި، އެ ސިޓީގެ ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކާއި ކުރަންޖެހޭ މުހިންމު މަސައްކަތްތައް ދެނެގަނެވޭނެއެވެ.

ރާއްޖޭގައި މިހާރު 12 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ މަސައްކަތް ހިނގަމުންދާ ކަމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު މުޙައްމަދު ސަޢީދު ވަނީ 17 ސެޕްޓެމްބަރ 2026 ގައި ހާމަކުރައްވާފައެވެ. ސަރުކާރުން އިޤްތިޞާދު ސިންދަފާތުކޮށް ފުޅާކުރުމަށް އަޅަމުންދާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު، ބޭރުގެ އަދި އެތެރޭގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ރާއްޖެއަށް ބޮޑުވެފައިވާކަން މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މީގެއިތުރުން، މި ފަދަ ބިޔަ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އެކި ދާއިރާތަކަށް އިތުރު ކުރިއެރުން ލިބި، ޤައުމުގެ މާލީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލުވިވެގެންދާނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު އެކި ދާއިރާތަކުން ހިންގޭ މުހިންމު ޕްރޮޖެކްޓްތައް ހިމެނޭއިރު، މިއީ ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު ބާރެއް ކަމުގައިވެސް ސަޢީދު ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.

އޮންލައިން އީ-ކޮމާސް ޕްލެޓްފޯމްތައް މެދުވެރިކޮށް ކުރާ ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތައް އިތުރުވަމުން ދިއުމަކީ ދައުލަތަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސުން ވަނީ 17 ސެޕްޓެންބަރު 2026 ގައި ހާމަކޮށްފައެވެ. ފިނޭންސުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި މިފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކުން ކުރެވޭ ވިޔަފާރިތައް އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން ޓެކުހުގެ ނިޒާމަށާއި އިޤްތިޞާދީ މާލީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް ބޮޑެތި އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މީގެއިތުރުން، އޮންލައިން މުއާމަލާތްތައް ފުޅާވަމުން އަންނައިރު އެކަމަށް އެކަށީގެންވާ ރެގިއުލޭޓަރީ އަދި ޓެކްސް އޮނިގަނޑެއް އެކުލަވައިލުމަކީ ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި މާލީ ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށް މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ.

ދަނޑުވެރިކަމުގެ އުފެއްދުންތައް ތާޒާކަމާއެކު އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް އުފުލުމަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އެގްރިބޯޓުގެ ފުރަތަމަ ދަތުރު، 17 ސެޕްޓެމްބަރ 2026 ގައި މާލެއިން ލ. އަތޮޅަށް ވަނީ ރަސްމީކޮށް ފަށާފައެވެ. މި ދަތުރުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ލ. އަތޮޅުގެ ދަނޑުވެރިން ހައްދާ ތަކެތި ފަސޭހަކަމާއެކު ބާޒާރަށް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، އުފެއްދުންތައް ހަލާކުނުވެ ރައްކާތެރިކަމާއެކު މާލެއާއި އަތޮޅުތެރެއާ ދެމެދު އުފުލޭނެ ދެމެހެއްޓެނިވި ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމެވެ. މި އުޅަނދުގެ ދަތުރުތައް ފެށުމާއެކު، ދަނޑުވެރިންގެ އުފެއްދުންތައް އިސްރާފުވުން ކުޑަކުރެވި، އުފެއްދުންތަކަށް ހަމަ އަގު ހޯދައިދިނުމަށް އިތުރު ފުރުޞަތުތަކެއް ފަހިވެގެންދާނެއެވެ.