އިޤްތިސާދު
ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި 645.41 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ޓްރެޜަރީ ބިލް ވިއްކުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފައިނޭންސުން ހުޅުވާލައިފިއެވެ. ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މުޅި އަހަރަށް ލަފާކުރި 139.2 މިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ އިތުރުވެ، ސެޕްޓެންބަރުގެ ނިޔަލަށް ޖޫރިމަނާތަކުން ދައުލަތަށް 170.8 މިލިއަން ރުފިޔާގެ އާމްދަނީއެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ބޭރު ފައިސާއާ ބެހޭ ގާނޫނަށް ގެނައި އިސްލާހާއެކު ރިޒޯޓުތަކުގެ އާމްދަނީގެ 40 އިންސައްތަ ބޭންކުތައް މެދުވެރިކޮށް މާރުކުރަން މަޖުބޫރުކުރުމާއި ހުއްދަނެތި ޑޮލަރު ވިއްކުން ހުއްޓުވަން އެމްއެމްއޭއިން އެޅި ފިޔަވަޅުތަކާ ގުޅިގެން ކަޅުބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ އަގު ވަނީ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ކ. ތިލަފުށީ ޕޯޓް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ޕްރޮޖެކްޓް މެނޭޖްމަންޓް ކޮންސަލްޓެންސީ ފޯރުކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑުން 2026 ސެޕްޓެންބަރު 5 ގައި ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައިފިއެވެ.
ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށާއި ކޭޝްފްލޯ މެނޭޖްކުރުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުން އަނެއްކާވެސް އިތުރު 645 މިލިއަން ރުފިޔާ ހޯދުމަށް 5 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވަނީ އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. މި ފައިސާ ހޯދުމަށް ނިންމާފައިވަނީ ޓްރެޜަރީ ބިލު (ޓީ-ބިލް) ވިއްކައިގެން ކަމަށްވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ތަފާތު މުއްދަތުތަކަށް ބަހާލައިގެން އަނބުރާ ދައްކާ ގޮތަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ ބިލުތައް ހިމެނެއެވެ. މި ފުރުސަތު ސަރުކާރުން ހުޅުވާލާފައިވަނީ މާލީ އިދާރާތަކާއި، ބޭންކުތަކުގެ އިތުރުން ޕެންޝަން ފަންޑާއި އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް އިންވެސްޓްކުރުމަށެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ ދަރަނި ފޫބެއްދުމަށާއި ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން އެތެރޭގެ ބާޒާރުން ދަރަންޏަށް ފައިސާ ހޯދުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ ސިލްސިލާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ނިންމި ނިންމުމެކެވެ.
ދައުލަތަށް އެކި ބާވަތްތަކުގެ ޖޫރިމަނާތަކުން ލިބުނު އާމްދަނީ، މިއަހަރަށް ލަފާކުރި މިންވަރަށްވުރެ އިތުރުވެފައިވާކަން 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 05 ވަނަ ދުވަހު ހާމަވެއްޖެއެވެ. ސަރުކާރުން ބަޖެޓު އެކުލަވައިލިއިރު ޖޫރިމަނާތަކުން ލިބޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކުރި އަދަދަށްވުރެ ބޮޑު ތަފާތަކުން މި އާމްދަނީ މަތިވެފައިވަނީ ގަވާއިދުތަކާއި ޤާނޫނުތައް ތަންފީޒުކުރުން ހަރުދަނާވުމާއި ގުޅިގެން ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މިގޮތުން ޓްރެފިކް އަދި ވިޔަފާރިތަކާ ގުޅޭ އެކިއެކި ގަވާއިދުތަކާ ޚިލާފުވެގެން ކުރެވޭ ޖޫރިމަނާތަކުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ވަދެފައިވާކަން ރަސްމީ ހިސާބުތަކުން ފެންނަން އެބައޮތެވެ. މި ބަދަލާއެކު ދައުލަތުގެ ޓެކްސް ނޫން އާމްދަނީގެ ޖުމްލަ ނިސްބަތް ވެސް ވަނީ އަންދާޒާކުރި މިންވަރަށްވުރެ ރަނގަޅު ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ އެތެރޭގެ މާލީ މުއާމަލާތްތަކުގައި ބޭރު ފައިސާ ބޭނުންކުރާ ނިސްބަތާ ގުޅޭ މުހިންމު މައުލޫމާތުތަކެއް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 5 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ މާހައުލުގައި އެކި ބާވަތުގެ ވިޔަފާރިތަކާއި ހިދުމަތްތަކުގައި ބޭރު ފައިސާ، ހާއްސަކޮށް އެމެރިކާ ޑޮލަރު ބޭނުންކުރެވެމުންދާ މިންވަރާއި، އޭގެ ސަބަބުން ދިވެހި ފައިސާގެ އަގަށް ކުރާ އަސަރުތަކަށް ވަނީ އަލިއަޅުވާލާފައެވެ. އަދި އެތެރޭގެ މާލީ މުއާމަލާތްތަކުގައި ދިވެހި ރުފިޔާގެ ބޭނުން ހިފުން އިތުރުކޮށް، މާލީ ނިޒާމުގެ ހަމަޖެހުމާއި ގައުމީ ފައިސާއަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑުކުރުމަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތަކާއި އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ މައްޗަށް ވެސް މި ބަޔާންކުރުންތަކުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
ދިވެހި ސަރުކާރުން ބޭރު ފައިސާގެ ބާޒާރު ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް އެޅި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު، 5 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ކަޅު ބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ އަގު ދަށަށް ދާން ފަށައިފިއެވެ. ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށް، ބޭރު ފައިސާގެ ތަކުލީފުތަކަށް ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ހާއްސަ އިންތިޒާމުތަކުގެ ސަބަބުން ޑޮލަރު ލިބުމުގައި ކުރިން ދިމާވި ދަތިތަކަށް ވަނީ ލުއިތަކެއް ލިބެން ފަށާފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދިވެހި ރުފިޔާގެ އަގު ހިފެހެއްޓި، ބާޒާރުގައި ޑޮލަރު މާރުކުރާ އަގުތަކަށް އެދެވޭ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ސަރުކާރުން އަޅަމުންދާ މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިވެރިންނަށާއި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ޑޮލަރު ގަތުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ކުޑަވެގެންދާނެ ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައެވެ.
ތިލަފުށީގައި ތަރައްޤީކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޕޯޓް މަޝްރޫޢާ ގުޅިގެން ބޭނުންވާ ފަންނީ ކޮންސަލްޓެންސީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 5 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ އިޢުލާނުކޮށްފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ބަނދަރުގެ އުމްރާނީ އަދި އޮޕަރޭޝަނަލް މަސައްކަތްތައް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ ލަފަޔާއި އިރުޝާދު ކޮންސަލްޓެންޓުން ފޯރުކޮށްދޭނެއެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތިލަފުށީ ޕޯޓް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ބާރުމިނުގައި ކުރިއަށްގެންދިއުން ކަށަވަރުކުރުމެވެ. މި މަސައްކަތަށް ޝައުޤުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު މިހާރު ވަނީ ހުޅުވާލައިފައެވެ.