އިޤްތިސާދު
އެމްއެމްއޭގެ ހުއްދައެއް ނެތި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ ވިޔަފާރި ހިންގި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައިގައި، 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 1 ވަނަ ދުވަހު ފުލުހުން ވަނީ ނައިޑް އިންވެސްޓްމަންޓްސްގެ އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްކޮށް އެ ކުންފުނީގެ އޮފީސް ފާސްކުރުމުގެ އިތުރުން ކަޅު ބާޒާރުގައި ޑޮލަރު މާރުކުރި ހަ ބިދޭސީއަކު ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ތަސްދީގުކުރެއްވި ބޭރު ފައިސާއާ ބެހޭ ގާނޫނަށް ގެނައި އިސްލާހަށް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 1 ގައި އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ރިސޯޓުތަކަށް ލިބޭ ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީގެ 40 އިންސައްތަ ޖެހިގެން އަންނަ މަހުގެ 28 ގެ ކުރިން ބޭންކުތައް މެދުވެރިކޮށް ދިވެހި ރުފިޔާއަށް މާރުކުރަން ވަނީ ލާޒިމުކޮށްފައެވެ. ޖީއެސްޓީ ގާނޫނަށް ގެނައި އަށްވަނަ އިސްލާހާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޓްރެވަލް އެޖެންސީތަކާއި ބުކިން ޕްލެޓްފޯމްތަކުގެ މައުލޫމާތު 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 6 ގެ ކުރިން ހުށަހެޅުމަށް މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) އިން ޓޫރިޒަމް ވިޔަފާރިތަކަށް ވަނީ އަންގާފައެވެ. އެމްޓީޑީސީން ހިއްސާގެ ބެހެނިވެރިކަމަށް ބަދަލު އަންނަ ގޮތަށް ސަރުކާރަށް އިތުރު ހިއްސާ ވިއްކުމަށް ރައިޓްސް އިޝޫއެއް ހުޅުވާލުމާއި ގދ. މަގުއްދޫވާގެ ހެޑް ލީޒް ބަދަލުކުރުމުގެ މައްސަލައިގައި ކަންބޮޑުވުންތައް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. މީގެއިތުރުން ޑޮލަރު ލިމިޓާއި ގައުމުގެ އިގްތިސޯދީ ދަތިތަކާ ގުޅިގެން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންދާއިރު، މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގެ ހާލަތާ ބެހޭ ތަފްސީލުތައް މަސްވެރިކަމާ ބެހޭ ވަޒީރު އަހުމަދު ޝިޔާމް ވަނީ ހާމަކުރައްވާފައެވެ.
2026 ސެޕްޓެންބަރު 1 ވަނަ ދުވަހު، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ މުއާމަލާތްތައް ހިންގަމުންދާ ނެޓްވޯކްތަކާއި ނައިޑް އިންވެސްޓްމަންޓްސްއާ ދެކޮޅަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ފަށައިފިއެވެ. މި ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވަނީ ގާނޫނާއި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ޑޮލަރު މާރުކުރުމުގެ ވިޔަފާރި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ކުރަމުންދާ ފަރާތްތައް ހުއްޓުވައި، މާލީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. މިގޮތުން ނައިޑް އިންވެސްޓްމަންޓްސް ފަދަ ވިޔަފާރިތަކުންނާއި މިފަދަ ނެޓްވޯކްތަކުން ހިންގާ ޣައިރުގާނޫނީ ހަރަކާތްތައް ތަހުގީގުކޮށް، ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ބާރަށް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. ސަރުކާރާއި ކަމާގުޅުންހުރި މުއައްސަސާތަކުން ދަނީ މިފަދަ ގަވާއިދާ ހިލާފު މާލީ މުއާމަލާތްތައް ހުއްޓުވުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީގެން ފާރަވެރިވަމުންނެވެ.
މަސްވެރިކަމާއި ކަނޑުގެ ވަސީލަތްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު އަޙްމަދު ޝިޔާމް ވަނީ 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 1 ވަނަ ދުވަހު މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތާ ގުޅޭގޮތުން މުހިންމު މަޢުލޫމާތުތަކެއް ހިއްސާކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން، މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތައް ހައްލުކުރުމަށާއި، މި ސިނާއަތް އިތުރަށް ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއެރުވުމަށް ސަރުކާރުން އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތަފުސީލުތައް ވަޒީރު ވަނީ ހާމަކުރައްވާފައެވެ. އަދި މަސްވެރިންނަށް ލިބެންޖެހޭ ޚިދުމަތްތައް ފަސޭހަކޮށްދީ، މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުން ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ލިބޭ މަންފާ އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ މައްޗަށްވެސް ވަޒީރުގެ ވާހަކަފުޅުގައި ވަނީ އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދީ ހާލަތާއި ބޭންކުތަކުގެ ޑޮލަރު ލިމިޓާ ގުޅޭގޮތުން ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތަކާ ގުޅިގެން، އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީގެ ޗެއާޕާސަން ފައްޔާޒް އިސްމާއީލް ސަރުކާރަށް ސީރިއަސް ތުހުމަތުތަކެއް ކުރައްވައިފިއެވެ. ފައްޔާޒް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ގައުމުގެ މާލީ އަދި އިގްތިސޯދީ ކަންކަން މެނޭޖްކުރުމުގައި ސަރުކާރު ފެއިލްވެފައިވާ ކަމަށާއި، ބޭރު ފައިސާގެ ތާށިކަމާއި ޑޮލަރު ލިމިޓް ކުރުމުގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދަނީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ. މީގެއިތުރުން، އިގްތިސޯދީ މިފަދަ ނާޒުކު ހާލަތެއްގައި ސަރުކާރުން ހާމަކަން ބޮޑު ސިޔާސަތުތަކެއް ނުގެންގުޅޭ ކަމަށާއި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން ނުދާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ އޭނާ ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ.
ދިވެހި ފައިސާގެ އަގު ވަރުގަދަކޮށް ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ މާލީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ފިޔަވަޅުތަކާ ގުޅޭގޮތުން 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 1 ވަނަ ދުވަހު މުހިންމު މަޝްވަރާތަކެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގައި ޤައުމުގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ހަރުދަނާކުރުމަށާއި، ބޭރު ފައިސާގެ ބާޒާރުގައި ދިވެހި ރުފިޔާއަށް އޮތް ޑިމާންޑް އިތުރުކޮށް ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް އެޅިދާނެ ސިޔާސަތުތަކަށް ވަނީ އަލިއަޅުވާލާފައެވެ. އަދި ދިވެހި ފައިސާގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމަކީ ތަކެތީގެ އަގު ކޮންޓްރޯލްކޮށް، އިންފްލޭޝަން ދަށްކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެއްކަން މި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމާއި މާލީ ދާއިރާ އިތުރަށް ހަރުދަނާވެގެންދާނެ ކަމަށް މި ވާހަކަތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ރިސޯޓުތަކަށް ލިބޭ ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީގެ ތެރެއިން 40 އިންސައްތަ ރާއްޖޭގެ ބޭންކުތައް މެދުވެރިކޮށް ދިވެހި ރުފިޔާއަށް މާރުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ 1 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވައިފިއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ރައީސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ހަމަޖެހުމަށާއި، ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި މިފަދަ ނިންމުމެއް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މުހިންމުކަމާ ގުޅޭގޮތުންނެވެ. އަދި މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ރާއްޖެއަށް ވަންނަ ޑޮލަރުގެ މަންފާ ގައުމުގެ މާލީ ނިޒާމަށާއި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ސަރުކާރުގެ މައިގަނޑު އަމާޒުކަން އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މީގެއިތުރުން، ވިޔަފާރިތަކަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން ދެމުން، ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކޮށްގެން މި ބަދަލު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ރައީސް ވަނީ ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެމްޓީޑީސީ) ގެ ހިއްސާ ވިއްކުމާ ގުޅޭގޮތުން އެ ކުންފުނީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު (އެމްޑީ) 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 1 ގައި ވާހަކަދައްކަވާފައިވެއެވެ. ކުންފުނީގެ އަހަރީ އާންމު ޖަލްސާއާ ގުޅިގެން ހިއްސާއާ ގުޅޭ މުހިންމު ކަންކަން ފާހަގަކުރަމުން ދަނިކޮށް ދެއްވި މި ބަހުގައި، ހިއްސާ ވިއްކުމާއި ކުންފުނީގެ ހިއްސާގެ އޮނިގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައިވެއެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގައި ކުންފުނީގެ ހިންގުމާއި ކުރިމަގުގެ މާލީ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ހިއްސާދާރުންނަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވާއިރު، އެމްޑީ ވަނީ ހިއްސާ ވިއްކުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށްދާނެ ގޮތާއި އޭގެ ސަބަބުން ކުންފުންޏަށާއި އާންމު ހިއްސާދާރުންނަށް ލިބޭނެ ފައިދާތަކަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުންފުނީގެ ހިއްސާއާ ގުޅިގެން މާކެޓުގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ޝައުގުވެރިކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ކުންފުނީގެ މެނޭޖްމަންޓުގެ ވިސްނުން އެމްޑީ ވަނީ ހާމަކުރައްވާފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ ޓޫރިސްޓް އެކޮމޮޑޭޝަންތަކާއި ކޮޓަރިތައް ވިއްކާ ބޭރުގެ އޮންލައިން ޓްރެވަލް އެޖެންސީތަކާއި ބްރޯކަރުންގެ މައުލޫމާތު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) އިން ވަނީ ފަށައިފައެވެ. މީރާއިން މި މައުލޫމާތުތައް ހޯދުމުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ލިބެންޖެހޭ ޓެކުހުގެ އާމްދަނީ ފުރިހަމައަށް ދައުލަތަށް ލިބެމުންދޭތޯ ކަށަވަރުކުރުމާއި، ޓެކްސް ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އެ ފަރާތްތަކުގެ މުއާމަލާތްތައް މޮނިޓަރ ކުރުމެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްލެޓްފޯމްތައް މެދުވެރިކޮށް ވިއްކާ ކޮޓަރިތަކުން ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ޓީޖީއެސްޓީ އާއި ގްރީން ޓެކްސް ފަދަ ޓެކްސްތައް ދެއްކުމުގައި ހާމަކަން ބޮޑުވެ، ޓެކްސް ނުދައްކައި ގެއްލޭ އާމްދަނީ ހުއްޓުވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.