ތިމާވެށި
ރާއްޖޭގެ މޫސުން ގޯސްވެ ހއ. އަތޮޅުން ފެށިގެން ދ. އަތޮޅާ ހަމައަށް ވައިޓް އެލާޓް ނެރެ ގަޑިއަކު 40 މޭލަށް ވައިގަދަވެ ކަނޑުތައް ގަދަވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރުމާ ގުޅިގެން، ކަނޑުދަތުރުކުރާ ފަރާތްތަކާއި ޑައިވިންގ އަދި މޫދު ކުޅިވަރުތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުން ސަމާލުވުމަށް އެމްއެންޑީއެފުން 2026 ސެޕްޓެމްބަރ 25 ގައި އިލްތިމާސްކޮށްފިއެވެ. ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ކުނި އަންދާ ޕްލާންޓެއްގެ ޤާބިލިއްޔަތުކަމާ ގުޅޭ އެންމެ ފަހުގެ މަޢުލޫމާތުތައް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. އދ. ގެ 81 ވަނަ ޢާންމު މަޖިލީހުގައި ތަޤުރީރު ކުރައްވަމުން، ދުނިޔޭގެ ވިހަ ގޭސްތަކުގެ %0.1 އަށް ވުރެ މަދުން ބޭރުކުރާ ފަރުބަދަމަތީ ޤައުމުތަކާއި ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް މޫސުމީ ކާރިސާތަކުގެ ގެއްލުން ބޮޑުވަމުންދާތީ، ލޯނުގެ ބަދަލުގައި ހިލޭ އެހީ ހޯދައިދިނުމަށާއި މޫސުމީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ނޭޕާލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބަލެންދުރަ ޝާހު ވަނީ ގޮވާލައްވާފައެވެ. އަދި އޭއޯސިސްގެ ފަރާތުން ވާހަކަދައްކަވަމުން ޕަލާއުގެ ރައީސް ސުރަންގެލް ވިޕްސް ޖޫނިއަރ ވަނީ ކަނޑުގެ ލޮނގަނޑު އުފުލުމުގެ ސަބަބުން ޤައުމުތަކުގެ ސިޔާދަތަށް ނުރައްކާވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުތަކާއި ޤައުމިއްޔަތު ދެމެހެއްޓުމަށް އދ. އިން ނެރުނު އިޢުލާނަށް މަރުޙަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ.
2026 ސެޕްޓެމްބަރު 25 ވީ ހުކުރު ދުވަހު ރާއްޖޭގެ މޫސުން ގޯސްވުމާ ގުޅިގެން، ކަނޑުދަތުރުފަތުރު ކުރާ ފަރާތްތަކާއި ޑައިވިންގ ފަދަ ކަނޑުގެ ހަރަކާތްތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުން މޫސުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ އަންގާފައެވެ. މި ދުވަސްވަރު ކަނޑުގަދަވެ ވިއްސާރަވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭތީ، ކަނޑުދަތުރު ކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ފުރިހަމައަށް ހަމަޖެހިފައިވޭތޯ ބެލުމަށާއި، ދަތުރަށް ފުރުމުގެ ކުރިން މޫސުމާ ބެހޭ އެންމެ ފަހުގެ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ. މީގެއިތުރުން ޑައިވިންގއަށް ދާ ފަރާތްތަކާއި މޫދު ކުޅިވަރުގެ ހަރަކާތްތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުން ވެސް މޫސުމީ ހާލަތަށާއި ކަނޑުގެ އޮއިވަރަށް ފަރުވާތެރިވެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް ވަނީ އިރުޝާދު ދީފައެވެ. އަދި ކަނޑުމަތީގައި ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި އެންގުންތަކަށް ފުރިހަމައަށް ބޯލަނބައި، އެއްވެސް ހާދިސާއެއް ހިނގައިފިނަމަ ލަސްނުކޮށް ކަމާގުޅޭ ފަރާތްތަކަށް އެންގުމަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
2026 ސެޕްޓެންބަރު 25 ވަނަ ދުވަހު ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ކުނި އަންދާ ޕްލާންޓެއްގެ ޤާބިލިއްޔަތުކަން އިތުރުކޮށް ހަރުދަނާކުރުމަކީ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ގޮތެއްގައި ކުނި ނައްތާލުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިފަދަ ޕްލާންޓުތަކުގެ އެންމެ މަތީ ޤާބިލިއްޔަތުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުން ކުނި އެންދުމުގެ ތެރޭގައި ޖައްވަށް ބޭރުވާ ވިހަ ގޭސްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވި، އުފެދޭ ހަކަތަ އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވެގެންދެއެވެ. އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކުނި މެނޭޖުކުރުމަށްޓަކައި މިފަދަ ޕްލާންޓުތަކުގެ ފަންނީ އަދި އޮޕަރޭޝަނަލް ޤާބިލުކަން އިތުރަށް ވަރުގަދަކުރުމަށް ވަނީ ބާރުއަޅާފައެވެ.
އދ. ގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ 81 ވަނަ ސެޝަނުގައި ތަޤްރީރު ކުރައްވަމުން ނޭޕާލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބަލެންދުރަ ޝާހު ވަނީ މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހިމާލަޔާގެ ފަރުބަދަތަކަށާއި ދުނިޔޭގެ ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ ނުރައްކާތަކާ މެދު ފުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފައެވެ. އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޖައްވަށް ވިހަ ގޭސް ބޭރުކުރުމުގައި ނޭޕާލާއި ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކުގެ ޙިއްޞާ ނިސްބަތުން އިންތިހާއަށް ކުޑަ ނަމަވެސް، މޫސުމީ ކާރިސާތަކުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމަކާއި އަގެއް ދައްކަން ޖެހިފައިވަނީ އެފަދަ ނާޒުކު ޤައުމުތަކަށެވެ. މީގެއިތުރުން، މޫސުމީ އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ލިޔުމެއްގެ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ނުބާއްވައި، ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކާއި ފަރުބަދަމަތީ މުޖުތަމަޢުތަކުގެ އަޑު ބައިނަލްއަޤްވާމީ މައިދާނުގައި ފުރިހަމައަށް އެއްސެވުމަށާއި، ބޮޑެތި ޤައުމުތަކުން މާލީ އަދި ފަންނީ އެހީތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްވެސް ބޮޑުވަޒީރު ވަނީ ބާރުއަޅުއްވައި ގޮވާލައްވާފައެވެ.