ބައިނަލްއަޤުވާމީ
ކަނޑުގެ މުހިންމު ވިޔަފާރި މަގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިސްވެ އުފެއްދި 15 ގައުމު ހިމެނޭ "މަލްޓިނޭޝަނަލް މެރިޓައިމް ޑިފެންސް ކޯލިޝަން" (އެމްއެމްޑީސީ) ގެ ޗާޓަރުގައި 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 16 ގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން ރަސްމީކޮށް ސޮއިކޮށްފިއެވެ. މެލޭޝިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު އަންވަރު އިބްރާހިމް 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 16 ގައި ވަނީ ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ 100 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިނޭންސިން ފެސިލިޓީއެއް ހަމަޖައްސައިދިނުމަށާއި، ތެލާއި މަދަން ހޯދުމުގެ ދިރާސާތަކަށް ޕެޓްރޯނަސް މެދުވެރިކޮށް އެހީތެރިވުމުގެ އިތުރުން ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން ބަދަހިކުރައްވާނެކަން ހާމަކުރައްވާފައެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މައްކާއާއި މަދީނާއަށް އަމާޒުކޮށް ހޫތީން ދޭން އުޅުނު ޑްރޯން ހަމަލާތަކާއި ދެމުންދާ އިންޒާރުތައް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒާއި ދިވެހި ސަރުކާރުން 2026 ސެޕްޓެމްބަރު 16 ގައި ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވައި ސައުދީއާއެކު ސާބިތުވެ އޮތްކަން ހާމަކުރައްވައިފިއެވެ.
ކަނޑުގެ މަގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ އިސްވެ އުފެއްދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯލިޝަނާ ދިވެހިރާއްޖެއިން ގުޅިއްޖެއެވެ. މި ކޯލިޝަނަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށާއި، ކަނޑުގެ ސަލާމަތަށް ހުރި ނުރައްކާތަކުން ވިޔަފާރި މަގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި އެކުލަވައިލާފައިވާ އިއްތިހާދެކެވެ. މި އިއްތިހާދުގައި ރާއްޖެއިން ބައިވެރިވުމަކީ ސަރަހައްދީ އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ކަނޑުގެ އަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކުރުމުގައި ސައޫދީ އަރަބިއްޔާއާއި އެހެނިހެން ގައުމުތަކާއެކު އޮތް ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިވެގެންދާނެއެވެ.
މެލޭޝިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު އަންވަރު އިބްރާހިމް ދިވެހިރާއްޖެއާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވައި، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ގުޅުމާއި އެކި ދާއިރާތަކުން އެއްބާރުލުން ދިނުމާ ގުޅޭ މުހިންމު ކަންކަމަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވައިފިއެވެ. މި ބަޔާނުގައި ދެ ޤައުމުގެ ޒަމާންވީ އެކުވެރިކަމާއި، އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަސްރަޙުގައާއި ދެ ޤައުމަށް ފައިދާހުރި ދާއިރާތަކުން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުން އަބަދުވެސް ތައްޔާރަށް އޮތްކަން އެމަނިކުފާނުގެ ވާހަކަފުޅުގައި ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މުޤައްދަސް ދެ ރަށް ކަމަށްވާ މައްކާއާއި މަދީނާއަށް އަމާޒުކޮށް ޔަމަނުގެ ހަނގުރާމަވެރިން ދެމުންދާ ނުރައްކާތެރި އިންޒާރުތައް ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގައާއި އިސްލާމީ އެކި ޤައުމުތަކުން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ވަނީ ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. މިފަދަ އިންޒާރުތަކަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ހުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ބިންތަކުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ދެވޭ ނުރައްކަލެއްގެ އިތުރުން މުޅި ސަރަޙައްދުގެ ހަމަޖެހުން ނަގާލުމަށް ހިންގާ ފިނޑި ޢަމަލެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މީގެއިތުރުން، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ސިޔާދަތާއި ސަލާމަތީ ރައްކާތެރިކަން ދިފާޢުކުރުމަށް އެ ޤައުމުން އަޅާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް ފުރިހަމައަށް ތާއީދުކުރާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން ޤައުމުތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. އަދި މިފަދަ ޣައިރުޤާނޫނީ ޢުދުވާނީ އިންޒާރުތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށާއި، މުޤައްދަސް ތަންތަނުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޖުތަމަޢުން ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.