މުޖުތަމަޢު

ކޭ-ޕާކް ރެސިޑެންސް މަޝްރޫއުގެ މުާމަލާތްތަކާ ގުޅިގެން އުފުލާފައިވާ ހިޔާނާތުގެ ގިނަ ދައުވާތަކެއް ސާބިތުވެ، ހަސަން މަމްދޫހު (މަންޑޭ) 397 އަހަރަށް ޖަލަށްލުމަށް 2025 ޑިސެމްބަރު 31 ވަނަ ދުވަހު ކޯޓުން ހުކުމްކޮށްފިއެވެ. މި މައްސަލާގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންނަށް އޮޅުވާލައިގެން ފްލެޓް ވިއްކުމާއި، ލިޔެކިޔުންތައް އޮޅުވާލުމުގެ އިތުރުން މަނީ ލޯންޑްރިންގެ ސީރިއަސް ތުހުމަތުތަކެއް ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ. ގިނަ އަހަރުތަކަކަށް ދެމިގެންދާ މި ޖަލު ހުކުމަކީ ކޭ-ޕާކް މުއާމަލާތްތަކުގައި ހިންގާފައިވާ ބޮޑެތި ޖިނާއީ ކުށްތަކަށް އައިސްފައިވާ އެންމެ ހަރުކަށި އަދަބެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ހިޔާނާތުގެ މައްސަލައެއްގައި އެކަކަށް މިހާ ގިނަ ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

ދިވެހި ފިލްމީ ދާއިރާގެ މަޝްހޫރު ޑައިރެކްޓަރު އަބްދުުލް ފައްތާހު އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އާއި ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިން މިއަދު ވަނީ ފުން ހިތާމައެއް ފާޅުކުރައްވައި ތައުޒިޔާ ފޮނުއްވާފައެވެ. 2025 ޑިސެމްބަރު 31 ވީ ބުދަ ދުވަހު ފައްތާހު ވަކިވެދިއުމަކީ ދިވެހި ފަންނީ ދާއިރާއަށް ލިބުނު ފޫނުބެއްދޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއްގެ ގޮތުގައި ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ސަރުކާރުގެ އިސް ބޭފުޅުން ވަނީ އޭނާ ފިލްމީ ސިނާއަތަށް ކޮށްދެއްވި އަގުހުރި ހިދުމަތްތައް ފާހަގަކުރައްވައި، މަރުހޫމުގެ އާއިލާއަށް ކެތްތެރިކަން ދެއްވުން އެދި ދުއާ ކުރައްވާފައެވެ. މި ހިތާމަވެރި ވަގުތުގައި ގައުމުގެ އެކި ދާއިރާތަކުގެ ފަރާތްތަކުން އަންނަނީ ފައްތާހުގެ ހަނދާންތައް އާކޮށް އާއިލާއަށް ހަމްދަރުދީ ފާޅުކުރަމުންނެވެ.

ކޭ-ޕާކް އެޕާޓްމަންޓްތަކުގެ މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ހަންބޯ މޯލްޑިވްސްގެ މައި ހިއްސާދާރު ޖައިޝަން ސައީދުގެ މައްޗަށް 159 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި އިއްވައިފިއެވެ. މި ހުކުމަކީ ކޭ-ޕާކް ރެސިޑެންސްގެ އެޕާޓްމަންޓްތައް މަކަރާއި ހީލަތުން ގިނަ ބަޔަކަށް ވިއްކައި، ލިޔެކިޔުންތައް އޮޅުވާލި ކަމަށް ސާބިތުވި ގިނަ ދައުވާތަކަކާ ގުޅިގެން އިއްވާފައިވާ ބޮޑު ހުކުމެކެވެ. މި މައްސަލައިގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ގިނަ އަދަދެއްގެ ޚިޔާނާތުގެ ދައުވާތަކަށް ކޯޓުން ވަނީ ކޮންމެ ދައުވާއަކަށް ވަކިވަކިން އަދަބު ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ތާރީޚީ ހުކުމާއެކު، ގިނަ އަހަރުތަކަކަށް ދެމިގެންދިޔަ މި ބޮޑު ޚިޔާނާތުގެ މައްސަލައިގެ ޝަރުއީ މަރުހަލާ ވަނީ މިއަދު ނިމުމަކަށް އައިސްފައެވެ.

ޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރުގެ މައްސަލައިގައި ދައުވާ ލިބޭ ދެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ދަށު ކޯޓުން ކުރި ހުކުމް ހައިކޯޓުން މިއަދު ބާތިލްކޮށް، އެ މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ވަނީ އަމުރުކޮށްފައެވެ. 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ހައިކޯޓުން މި ނިންމުން ނިންމާފައިވަނީ ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ގާނޫނީ ގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރިކަމަށް ބަލައި، ދައުލަތުން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައަށް ރިއާޔަތްކުރުމަށްފަހުގައެވެ. މި ހުކުމާ ގުޅިގެން، އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އަލުން ޝަރީއަތް ހިންގައި، ހެކިތަކަށް އަލުން ރިއާޔަތްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. މިއީ ޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރުގެ މައްސަލައިގައި އިންސާފު ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މިއަދު ނިމިގެންދިޔަ މުހިންމު ގާނޫނީ މަރުހަލާއެކެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރު ނިމި އާ އަހަރަށް މަރުހަބާ ކިޔުމުގެ ގޮތުން ހުޅުމާލޭ ސެންޓްރަލް ޕާކުގައި ރޭ ބޭއްވި ހަރަކާތްތަކަކީ ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ލިބުނު ފޯރިގަދަ ކުޅިވަރުތަކެކެވެ. މި ހަފުލާގެ ތެރެއިން އުޑުމަތި ދިއްލާލި ޑްރޯން ޝޯތަކާއި ކުލަގަދަ ހަވާ އެރުވުމުގެ އިތުރުން ޕައިރޯ ޝޯތައް ފެނިގެންދިޔައިރު، މިއީ އާ އަހަރުގެ އުފާ ފާޅުކުރުމަށް އެ ސަރަހައްދަށް އެއްވި އާންމުންނަށް ލިބުނު ވަރަށް ހާއްސަ މަންޒަރެކެވެ. މި ހަރަކާތްތަކަކީ 2025 ޑިސެމްބަރު 31 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ، އާ އަހަރަށް މަރުހަބާ ކިޔުމަށް ސެންޓްރަލް ޕާކުގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ މައިގަނޑު ހަރަކާތްތަކެވެ.

ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލާފައިވާ 1.2 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޚިޔާނާތުގެ މައްސަލައިގައި ހުކުމް ކުރުމަށް ބާއްވާ އަޑުއެހުން ކުރިއަށް އޮތް އާދިއްތަ ދުވަހަށް ތާވަލުކޮށްފިއެވެ. މި މައްސަލައަކީ ފީފާއިން އެފްއޭއެމަށް ދޫކުރި ފައިސާގެ ތެރެއިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި ކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން އުފުލާފައިވާ ދައުވާއަކަށް ވާއިރު، އާދިއްތަ ދުވަހު ބާއްވާ ޝަރީއަތުގެ މަޖިލީހުގައި މި މައްސަލައިގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި މައްސަލައިގެ ތަހުގީގުތަކަށްފަހު ޝަރީއަތް ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާއިރު، ގިނަ ބަޔަކު އިންތިޒާރު ކުރަމުންދަނީ ކޯޓުން މި މައްސަލައިގައި ނިންމާނެ ފައިސަލާ ކުރަނިވި ހުކުމަށެވެ.

ޝަހީދު އަލީ ހިނގުމުގައި ހުންނަ ޝަހީދު އަލީ ސްކޫލް ހިމެނޭ ސަރަހައްދުގެ މަގުތަކުގެ ޓްރެފިކަށް ބަދަލުުގެނެސް، އެ މަގުތަކަކީ އެއްކޮޅަށް ދުއްވާ (ވަން-ވޭ) މަގުތަކެއްގެ ގޮތުގައި 2025 ޑިސެމްބަރު 31 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ބަދަލަކީ ސްކޫލް ވަގުތުތަކުގައި އެ ސަރަހައްދުގެ ތޮއްޖެހުން ކުޑަކުރުމަށާއި، ދަރިވަރުންނާއި ބެލެނިވެރިންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ގެނައި ބަދަލެކެވެ. މިއަދުން ފެށިގެން މި އާ އުސޫލަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާއިރު، މަގުތަކުގައި ވަނީ ޓްރެފިކް ނިޝާންތައް ހަރުކޮށް އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ފަށާފައެވެ. އާ އަހަރާ ކުރިމަތިލާއިރު މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މިއަދު، 2025 ޑިސެމްބަރު 31 ވާ ބުދަ ދުވަހު، އަނބިމީހާ މަރާލަން އުޅުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި މީހަކު ދޫކޮށްލުމާ ގުޅޭ މައްސަލައެއް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ރިވިއުކުރަން ފަށައިފިއެވެ. މި މައްސަލައަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މިނިވަންވުމުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މަތީ މަރުހަލާގެ ކޯޓުން މި މައްސަލަ ބަލަމުންދަނީ އެފަރާތް ދޫކޮށްލުމުގައި އަމަލުކޮށްފައިވާ ގާނޫނީ އިޖުރާއަތްތަކަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ. މިއަދު ކުރިއަށްދާ މި މުރާޖައާގެ މަސައްކަތްތަކަށްފަހު، އެ މީހާ އަލުން ބަންދުކުރުމާ މެދު ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ ވަގުތީ ގޮތުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ތައްޔާރުވެފައެވެ.

މަަންތަބިއަދި ނަފްސާނީ ބަލި ހުންނަ މީހަކު އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ މީހަކަށް ވަޅިން ހަމަލާދިން މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ކޯޓުން އެ މީހާ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކޮށްފިއެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ އާއިލީ ތަޅާފޮޅުމެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށްވާއިރު، ހަމަލާގެ ސަބަބުން އަނިޔާވި މީހާއަށް ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާދެމުންދާ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ. ފުލުހުން މި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުންދާއިރު، ކޯޓުން ވަނީ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހާގެ ނަފްސާނީ ހާލަތަށް ބަލައި އޭނާ ރައްކާތެރި މާހައުލެއްގައި ބަންދުކޮށްގެން ބެލެހެއްޓުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް އަންގާފައެވެ. މުޖުތަމައުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތައް ދޭ ފަރާތްތަކާ މެދު އަޅަންޖެހޭ ގާނޫނީ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުއްސަނދި ސަގާފަތާއި ކާބޯތަކެތީގެ ރަހަތައް ދައްކާލުމަށް ބާއްވާ "މޯލްޑިވްސް ކަލްޗަރ އެންޑް ފުޑް ފެސްޓިވަލް" 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ވީ ބުދަ ދުވަހު ރަސްމީކޮށް ފަށައިފިއެވެ. މި ފެސްޓިވަލަކީ ރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ތަރިކައާއި ދިވެހިވަންތަ ކާނާގެ ބާވަތްތައް އާންމުންނަށާއި ފަތުރުވެރިންނަށް ތަޖުރިބާކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުގެ މަގްސަދުގައި ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތެކެވެ. މި ހަރަކާތުގެ ތެރެއިން ދިވެހި އަތްތެރި މަސައްކަތްތަކާއި، ސަގާފީ ކުޅިވަރުތަކުގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް ހާއްސަ ކާބޯތަކެތީގެ މާކެޓްތައް ފެނިގެންދާނެއެވެ. އައު އަހަރާ ދިމާކޮށް ފެށި މި ފެސްޓިވަލަކީ ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމާއި ސަގާފަތް ދިރުވައި އާލާކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

މިއަދު، 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި، ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހުން ގޭބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާއި ގުޅޭގޮތުން ކުރިމަތިވަމުންދާ ގާނޫނީ އަދި އިދާރީ ގޮންޖެހުންތަކާ ބެހޭގޮތުން މުހިންމު މަޝްވަރާތަކެއް ވަނީ ކުރެވިފައެވެ. މި މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ މުއައްސަސާތަކުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، ރޭޕްކުރުން ފަދަ ބޮޑެތި ކުށްތަކަށް ހުކުމް ކުރެވޭ މީހުންނަށް އަދަބު ދިނުމުގައި ގެންގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި ގާނޫނީ އޮނިގަނޑުގައި ހުރި ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާފު ގާއިމުކުރުމަށް ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މަރުހަލާގައި ގޭބަންދަށް ބަދަލުކުރުމުގައި އަމަލުކުރާ ގޮތްތަކާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް، މިފަދަ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައުގެ ސަލާމަތަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާ މެދު ގާނޫނީ މާހިރުން ވަނީ ސުވާލު އުފައްދާފައެވެ.

މާލޭ ފެން ކުންފުނި (އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ) އިން އާ އަހަރާ ދިމާކޮށް 2025 ޑިސެމްބަރު 31 ވާ ބުދަ ދުވަހު އެ ކުންފުނީގެ ކަސްޓަމާ ސާވިސް ކައުންޓަރުތައް ބަންދުކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މި ނިންމުމާއެކު އެ ދުވަހު ކައުންޓަރުތަކުން ދެމުންދާ ހިދުމަތްތައް މެދުކަނޑާލާފައިވާއިރު، ކަސްޓަމަރުން ބިލް ދެއްކުމަށާއި އެހެނިހެން ހިދުމަތްތައް ހޯދުމަށް އެ ކުންފުނީގެ މޯބައިލް އެޕްލިކޭޝަން ނުވަތަ އޮންލައިން ޕޯޓަލް ބޭނުންކުރުމަށް އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ އިން ވަނީ އިރުޝާދު ދީފައެވެ. ކައުންޓަރުތައް ބަންދުވި ނަމަވެސް، ފެނުގެ ހިދުމަތާ ގުޅޭ ކުއްލި މައްސަލަތަކާއި މަރާމާތުގެ މަސައްކަތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެ ކުންފުނީގެ ހޮޓްލައިން މެދުވެރިކޮށް 24 ގަޑިއިރު ހިދުމަތް ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.

އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން އިސްނަގައިގެން، ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ދީނީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށާއި މުޖުތަމައުގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ސޮއިލެންގުއޭޖް ނުވަތަ އިޝާރާތް ބަހުގެ ހާއްސަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްތަކެއް 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މި ހަރަކާތްތަކުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ މިސްކިތްތަކާއި ދީނީ އެކިއެކި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ދެވޭ ހުތުބާތަކާއި މެސެޖުތައް އަޑުއިވުމުން މަހުރޫމްވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދޭނެ މީހުން ބިނާކުރުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާގެ މުވައްޒަފުންނަށްވެސް އިޝާރާތް ބަހުން މުާމަލާތުކުރަން ދަސްކޮށްދީ، ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް ލުއިފަސޭހަ އިންތިޒާމްތަކެއް ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ. މި ނިންމުމަކީ އިސްލާމީ ދައުވަތު ފެތުރުމުގައި އެންމެހައި ފަރުދުން ޝާމިލުކުރުމަށް އެ ވުޒާރާއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މިއަދު ފާހަގަކުރެވުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

މިއަދު، 31 ޑިސެމްބަރު 2025 ވީ ބުދަ ދުވަހު، ސިޔާސީ އަދި އިޖުތިމާއީ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ފާހަގަކުރެވިފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި މުޖުތަމައުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ރޭވިފައިވާ މަޝްރޫއުތައް ހިމެނެއެވެ. މި އަހަރުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަހު ސިޔާސީ މަސްރަހުން ފެނިގެންދަނީ ކުރިއަށް އޮތް އަހަރަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންދާ މަންޒަރެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށާއި އާންމުންގެ މެދުގައި ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި އެކި ދާއިރާތަކުން މުހިންމު ނިންމުންތަކެއް މިއަދު ވަނީ ނިންމާފައެވެ. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުންނާއި މަދަނީ ޖަމިއްޔާތަކުން މިއަދު ހާމަކުރި ގޮތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރަށް ކުރިމަތިލާއިރު ގައުމުގެ ހަމަޖެހުމާއި ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އެންމެ އިސް އަމާޒެވެ.