އިޤްތިސާދު

ފަސް އަހަރުގެ މެދުކެނޑުމަކަށްފަހު އައްޑޫ ސިޓީގައި ހުންނަ ޝަންގްރިއްލާ ވިލިނގިލި ރިސޯޓް އެންޑް ސްޕާ 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ރަސްމީކޮށް އަލުން ހުޅުވައިފިއެވެ. މި ރިސޯޓު ހުޅުވުމަކީ އައްޑޫގެ ފަތުރުވެރިކަމަށާއި އެ ސަރަހައްދުގެ އިގްތިސާދަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށްވާއިރު، މީގެ ސަބަބުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް އަލުން ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ބަންދުކޮށްފައި އޮތުމަށްފަހު، ރިސޯޓު ހުޅުވާފައިވަނީ ޒަމާނީ ބަދަލުތަކަކާއެކު މެހެމާނުންނަށް މަރުހަބާ ކިޔުމަށް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެގެންނެވެ. އައްޑޫ ސިޓީގެ ރައްޔިތުންނާއި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ބޭފުޅުން ވަނީ މި ތާރީޚީ ނިންމުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަރުހަބާ ކިޔާފައެވެ.

މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) ގެ ފައިނޭންޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ޔުނިޓް (އެފްއައިޔޫ) ގެ އިސްވެރިޔާ އިބްރާހިމް ސާޖިދު މިއަދު މަގާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުން ސަސްޕެންޑްކޮށްފިއެވެ. 2025 ޑިސެމްބަރު 30 ވީ އަންގާރަ ދުވަހު އޭނާ ސަސްޕެންޑް ކުރިކަން އެމްއެމްއޭ އިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވީ ނަމަވެސް، މި ނިންމުން ނިންމަން ޖެހުނު ސީދާ ސަބަބެއް އެ އިދާރާއިން އަދި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ އެމްއެމްއޭގެ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ބަލަންޖެހޭ މައްސަލަތަކެއް ބެލުމަށްޓަކައި އެޅި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާއިރު، މިކަމާ ގުޅޭ އިތުރު ތަފްސީލެއް މަރުކަޒީ ބޭންކުން އަދި އާންމެއް ނުކުރެއެވެ.

މާލޭގެ ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ހިދުމަތްދޭ ވެސްޓް މެނޭޖްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (ވޭމްކޯ) އިން ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް (އެސްއެމްއީ) ކުނި އުކާލުމުގެ ހިދުމަތަށް ނަގާ ފީ ކުޑަކުރުމަށް 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ނިންމައިފިއެވެ. މި ނިންމުމަކީ ވިޔަފާރިތަކަށް ކުރިމަތިވާ މާލީ ބުރަ ކުޑަކުރުމަށާއި، މާލޭގެ މަގުމަތީގެ ސާފުތާހިރުކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ގޮތުން އެޅި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ހާމަކުރެއެވެ. މި އާ ބަދަލާއެކު ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް ލުއިތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، މިއީ ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ނިންމި ނިންމުމެކެވެ.

ދައުލަތުގެ ވަޒީފާއިން މުސްކުޅިކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އަލުން ވަޒީފާއަށް ނުކުންނަ ފަރާތްތަކަށް ދެމުންދާ ޕެންޝަން މެދުކަނޑާލުމަށް ނިންމައި، އެކަން 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވަނީ އިޢުލާންކޮށްފައެވެ. މި ނިންމުމަކީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށާއި، އެއް ފަރާތަކަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދެ އާމްދަނީއެއް ލިބުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އެޅި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން މަޢުލޫމާތު ދެއެވެ. މި އާ އުސޫލުގެ ދަށުން، މުސްކުޅިކުރާ އުމުރު ހަމަވުމަށްފަހު އަލުން ސިވިލް ސަރވިސް ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އެހެން މުއައްސަސާތަކާ ގުޅޭ މުވައްޒަފުންނަށް، އެމީހުން ވަޒީފާގައި ދެމިތިބޭ މުއްދަތުގައި ޕެންޝަންގެ ފައިސާ ނުލިބޭނެއެވެ. މި ބަދަލަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ރިޓަޔަރމަންޓް ޕެންޝަން ލިބޭނީ ހަމައެކަނި ވަޒީފާއިން ވަކިވެ، އާމްދަނީ ލިބޭނެ އެހެން މަސައްކަތެއްގައި ނޫޅޭ ފަރާތްތަކަށް އެކަނި ކަމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.

އއ. ތޮއްޑޫއަށް ސީޕްލޭންގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި ވާންޖެހޭ އެއްބަސްވުމުގައި 2025 ޑިސެމްބަރު 30 ވީ އަންގާރަ ދުވަހު ރަސްމީކޮށް ސޮއިކޮށްފިއެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ މަގްސަދަކީ ތޮއްޑޫގެ ފަތުރުވެރިކަން އިތުރަށް ފުޅާކޮށް، ފަސޭހަކަމާއެކު ދަތުރުފަތުރު ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުން ކަމަށް މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މި ހިދުމަތް ފެށުމާއެކު އެ ރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންނަށާއި ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދަތުރުފަތުރުގެ ދަތިކަމަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

މިއަދު، 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި، ރާއްޖޭގެ މައި ބަނދަރުތަކުގައި ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް (SME) ޚާއްސަކޮށްގެން ސްޓޯރޭޖް ފެސިލިޓީ ނުވަތަ މުދާ ރައްކާކުރާނެ ގޯދަންތަކެއް ގާއިމުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމައިފިއެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން މާލެއާއި އަތޮޅުތެރޭގެ މައި ބަނދަރުތަކުގައި ވިޔަފާރިވެރިންނަށް އެކަށީގެންވާ އަގުތަކެއްގައި މުދާ ރައްކާކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިގެންދާނެ ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން މައުލޫމާތު ދެއެވެ. މީގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް މުދާ އެތެރެކުރުމުގައި ކުރިމަތިވާ ޖާގައިގެ ދަތިކަން ހައްލުކޮށް، އެ ފަރާތްތަކުގެ ހިންގުމުގެ ޚަރަދު ކުޑަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދިނުމެވެ. މި އައު ފެސިލިޓީތަކާއެކު ބަނދަރުތަކުގެ ތޮއްޖެހުން ކުޑަވެ، މުދާ ބޭލުމާއި ރައްކާކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްވުރެ ހަލުވިވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން "ހިޔާވެހި ފައިނޭންސިންގ ސްކީމް" ގެ ދަށުން ލޯނު ދޫކުރުމާއި ގޭބިސީތަކަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް 2025 ޑިސެމްބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން އަމިއްލަ ބިމުގައި ގެދޮރު އެޅުމަށާއި، މަރާމާތު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ މާލީ އެހީތެރިކަން ލުއި ފަސޭހަ އިންޓްރެސްޓް ރޭޓްތަކެއްގައި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު، މިއީ ރައްޔިތުންނަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ގެދޮރުވެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ބައެކެވެ. މިއަދު އިއުލާންކުރެވުނު މި އެހީގެ ދަށުން ގިނަ އަދަދެއްގެ އާއިލާތަކަށް ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދަތިކަމުން އަރައިގަނެ، ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

ށ. ފުނަދޫ އެއާޕޯޓުގައި ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތަކުގައި ފްލައިޓްތައް ޖެއްސުމަށް ބޭނުންވާ ލައިޓިންގް ސިސްޓަމްތައް ގާއިމުކޮށް، އެކަން ތަޖުރިބާކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ޓެސްޓް ފްލައިޓްތައް 2025 ޑިސެމްބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލާފައެވެ. މި ތާރީޚުގައި ކުރިއަށްދިޔަ މި ހަރަކާތަކީ އެއާޕޯޓުގެ ޚިދުމަތްތައް 24 ގަޑިއިރަށް ފުޅާކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވުނު މުހިންމު މަސައްކަތެއް ކަމަށްވާއިރު، މި ޓެސްޓް ފްލައިޓްތަކުގެ ސަބަބުން ރޭގަނޑު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގައި ހުރި ފަންނީ ހުރަސްތައް ނެތްކަން ވަނީ ކަށަވަރުކުރެވިފައެވެ. މި ނިންމުމާއެކު ފުނަދޫ އެއާޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، އެ ސަރަހައްދުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

މޯލްޑިވްސް އެއާޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް (އެމްއޭސީއެލް) އިން 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވައިގެ މަގުން ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާ މުދާ ކްލިއަރެންސް ކުރުމުގެ މަރުހަލާތަކަށް ބޮޑެތި ލުއިތަކެއް ދީ، އެ ހިދުމަތް އިތުރަށް އަވަސްކޮށްފިއެވެ. ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ ކާގޯ ޓާމިނަލްގައި ކުރިއަށްދިޔަ މި މަސައްކަތުގެ ދަށުން، ވިޔަފާރިވެރިންނަށް މުދާ ދޫކުރުމުގައި ހުރި ދަތިތައް ހައްލުކޮށް، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި މުދާ ކްލިއަރެންސް ކުރުމުގެ ނިޒާމު ވަނީ އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށްފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު އަހަރު ނިމޭ ދުވަސްވަރު އެއާޕޯޓަށް ބާރުބޮޑުވާ ވަގުތުތަކުގައި މުދާ ނެރުމަށް ހޭދަވާ ވަގުތު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެގެންދާނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން މިއަދު ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އިސްނަގައިގެން ކުރިއަށްގެންދާ އެފޯޑަބަލް ހައުސިންގް ޔުނިޓްތަކުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ބަޔަކާ ހަވާލުކޮށް، އެކަމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވަނީ ސޮއިކޮށްފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން އަޅާ ހައުސިންގް ޔުނިޓްތަކަކީ އެކަށީގެންވާ އަގުތަކެއްގައި އާންމުންނަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭންކުން ހިންގާ މުހިންމު ހަރަކާތެކެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޢިމާރާތްކުރުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ނިންމުމަށް ވަނީ ރޭވިފައެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ރާއްޖޭގައި ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށް ބޭންކުގެ ފަރާތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.

މި އަހަރުގެ ނިމުމާ ދިމާކޮށް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ކުޑަކުރުމާއި އުޖޫރަ ދިނުމުގެ އޮނިގަނޑަށް ގެންނަން ނިންމާފައިވާ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ގިނަ މުވައްޒަފުންތަކެއްގެ މެދުގައި ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ފެންމަތިވި މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، މުސާރައިގެ އޮނިގަނޑަށް ގެނެވޭ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިންގެ އާމްދަނީއަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. މި ނިންމުންތަކާ ގުޅިގެން މުވައްޒަފުންގެ ހައްގުތަކާއި އިނާޔަތްތަކަށް ލިބޭނެ އުނިކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވާއިރު، މިއީ އިގްތިސާދީ ގޮތުންނާއި ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވާނެ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ޒިންމާދާރުކަމާއެކު އަމަލުކުރުމަށް މުވައްޒަފުން އަންނަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ.

ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ދަތުރުފަތުރަށް ކަނޑައެޅި މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ޚަރަދުވެ، އަހަރު ނިމުނުއިރު ބަޖެޓު ތާށިވެފައިވާކަން 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ހާމަވެއްޖެއެވެ. ސަރުކާރުގެ އެކި ވުޒާރާތަކުން ކުރި ރަސްމީ ދަތުރުތަކަށް ކުރި ޚަރަދު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން، ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަދަށްވުރެ ބޮޑު ބައެއް މިހާރު ވަނީ ހޭދަކުރަންޖެހިފައެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން މާލީ އިދާރާތަކުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންދާއިރު، ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އަހަރުގެ ފަހު ދުވަސްކޮޅު މިފަދަ މާލީ ގޮންޖެހުމަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުމަކީ ދައުލަތުގެ ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ މާލީ އިޤްތިޞާދަށް ކުރާނެ ބޮޑު އަސަރެއް ކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ހއ. ދިއްދޫގައި ތަރައްގީކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އެއާޕޯޓުގެ މަޝްރޫއަށް ބޭނުންވާ ބިން ހިއްކުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް އަންނަ ހަފުތާގައި ފެށުމަށް މިހާރު ވަނީ ތައްޔާރުވެފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އެއާޕޯޓަށް ބޭނުންވާ ބިން ފުންކުރުމާއި ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްދާނީ ރަށުގެ އިގްތިސާދީ އަދި ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާ ހަރުދަނާކުރުމުގެ އަމާޒުގައެވެ. ދިއްދޫ ރައްޔިތުންގެ ޒަމާންވީ އުންމީދަކާ ގުޅިފައިވާ މި ބޮޑު މަޝްރޫއުގެ ފެށުމާއެކު، އަތޮޅުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ސަރުކާރުން މި މަސައްކަތް ފެށުމަށް ބޭނުންވާ އެންމެހައި ތައްޔާރީތައް ނިންމާފައިވާއިރު، މިއީ އެ ސަރަހައްދުގެ ތަރައްގީއަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ އާ ޓާމިނަލް ހުޅުވި ފުރަތަމަ ފަތުރުވެރި ސީޒަނާ ދިމާކޮށް، ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަތުރުވެރިން އައުމުގެ ސަބަބުން ޚިދުމަތް ދިނުމުގައި ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް މިއަދު ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ. ޑިސެމްބަރު 30، 2025 ގައި ރެކޯޑު އަދަދަކަށް ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރުމާ ގުޅިގެން، އިމިގްރޭޝަން ކިއޫތައް ދިގުވެ ޓާމިނަލްގެ އިންތިޒާމުތަކަށް ބާރުބޮޑުވެފައިވާކަން އެއާޕޯޓް މެނޭޖްމަންޓުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މި އާ ސީޒަނުގެ ފުރަތަމަ މަރުހަލާގައި ދިމާވި މި ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި އެއާޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަކޮށް، ފަތުރުވެރިންނަށް އަވަސް ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން މިހާރު ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

މާލޭގެ ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގުގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގެ ދަށުން ކުރިއަށްގެންދާ ފެންހިންދާ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތްތައް 30 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ބާރުދުވެލީގައި ކުރިއަށްދާކަން ސަރުކާރުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން މަގުގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހޮޅި އެޅުމާއި ޕަމްޕު ސްޓޭޝަންތައް ގާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް މިއަދު ކުރިއަށްދާއިރު، މިއީ ވިއްސާރަ މޫސުމުގައި އެ ސަރަހައްދުގައި ފެންބޮޑުވާ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ. މި ފިޔަވަހީގެ އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ތާވަލާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށްދާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ދަނީ މަގު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަށް ދިމާވާ ދަތިތައް ކުޑަކުރުމަށް ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންނެވެ.