އިޤްތިސާދު

މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް އެންމެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރި ދުވަހުގެ ގޮތުގައި 2025 ޑިސެމްބަރު 28 ވަނަ ދުވަސް ރެކޯޑުކުރެވިފައިވާކަން ޑިސެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު އާންމުކުރި ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް މި ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމާއެކު، އަހަރުގެ ނިމޭކޮޅު ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓުތަކާއި ގެސްޓްހައުސްތަކުގެ އޮކިއުޕަންސީ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މި ރެކޯޑު އަދަދަކީ ޗުއްޓީ މޫސުމާ ދިމާކޮށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން ރާއްޖެއަށް އޮތް މަގުބޫލުކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. އެއް ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެއަށް އެންމެ ގިނަ ފަތުރުވެރިން އައި މި ތާރީޚީ ދުވަހަކީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ މައިގަނޑު އަމާޒުތައް ހާސިލުކުރުމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ބާރެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ 36 ބިލިއަނާއި 37 ބިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް އަރާފައިވާކަން 29 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ހާމަކޮށްފިއެވެ. މިއީ މި ހިނގާ މާލީ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް އައި ހެޔޮ ބަދަލެއް ކަމަށް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބުނު ފައިސާއާއި އެހެނިހެން ވަސީލަތްތަކުން ލިބުނު އާމްދަނީ ހިމެނެއެވެ. ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުވަމުން އަންނަކަން މި ހިސާބުތަކުން ހާމަވާއިރު، މިއީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމަށް ލިބުނު މުހިންމު ކާމިޔާބީއެކެވެ. އިގްތިސާދީ ދާއިރާގެ މާހިރުން ދެކޭގޮތުގައި މި މިންވަރަށް އާމްދަނީ އިތުރުވުމަކީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ލިބޭ ބޮޑު ބާރެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދަރަނީގެ ބުރައާ ގުޅޭގޮތުން 2025 ޑިސެމްބަރު 29 ވީ ހޯމަ ދުވަހު ޗައިނާއިން ބުނެފައިވަނީ، ރާއްޖެއިން ދައްކަންޖެހޭ ދަރަނީގެ ޒިންމާ އެގައުމުން އުފުލަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ޗައިނާ ސަރުކާރުން މިކަން ހާމަކޮށްފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ހާލަތާއި ބޭރުގެ ދަރަނިތަކާ ގުޅޭގޮތުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި ބަހުސްތަކެއް ކުރެވެމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. މި ބަޔާނުގައި ޗައިނާއިން ބާރުއަޅާފައިވަނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް މާލީ މުއާމަލާތްތަކަކީ ދެފަރާތުން އެއްބަސްވެފައިވާ އުސޫލުތަކުގެ މަތިން ހިނގާ ކަންކަން ކަމަށާއި، ދަރަނި މެނޭޖުކުރުމުގެ އިސްތިގުލާލީ ޒިންމާ އޮންނާނީ ދިވެހި ދައުލަތަށް ކަމަށެވެ. މި ނިންމުމާއެކު ރާއްޖޭގެ މާލީ އިދާރާތަކުންނާއި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތަކާ މެދު އިތުރަށް މަޝްވަރާކުރަމުންނެވެ.

މޯލްޑިވިއަން އިން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޖިއްދާއަށް ކުރާ ދަތުރުތައް އިތުރުކުރަން ނިންމާފައިވަނީ އުމްރާވެރިންގެ ފަރާތުން އޮތް ބޮޑު ތަރުހީބަކާ ގުޅިގެން ކަމަށް 2025 ޑިސެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު އެ އެއަރލައިނުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މި ނިންމުމާއެކު އުމްރާގެ އަޅުކަމަށްދާ ދިވެހިންނަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމުތައް ފަހިވެގެންދާއިރު، މިއީ އުމްރާ މޫސުމާ ދިމާކޮށް އެއަރލައިންގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް އެޅި މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. އިތުރުކުރެވުނު މި ފްލައިޓްތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ އަދަދެއްގެ އުމްރާވެރިންނަށް އެއްފަހަރާ ދަތުރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ފިޝަރީޒް މިނިސްޓަރު އަޙްމަދު ޝިޔާމް މިއަދު ވިދާޅުވީ، ސަރުކާރުގެ މިހާރުގެ ދައުރު ނިމުމުގެ ކުރިން މަސްވެރިކަމުން ލިބޭ އާމްދަނީ ދެގުނަ ކުރުމަކީ އަމާޒެއް ކަމަށާއި، މި ލަނދުދަނޑި ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ހާއްސަ މަޝްރޫއުތަކެއް ރޭވިފައިވާ ކަމަށެވެ. މި އަމާޒަށް ވާސިލުވުމަށްޓަކައި މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތަށް ޒަމާނީ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސް، މަސްވެރިން ބާރުވެރިކުރުވުމަށް ސަރުކާރުން އިސްކަންދޭނެ ކަމަށް 2025 ޑިސެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މި މަސައްކަތުގެ ދަށުން މަސްވެރިކަމުގެ އުފެއްދުންތަކަށް ރަނގަޅު އަގު ހޯދައިދިނުމާއި، މާކެޓް ފުޅާކުރުމަށް ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކާއި ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ) އަށް ކުރާ ހޭދައާ ގުޅޭ އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކާއި އަދާހަމަ މަޢުލޫމާތުތައް 2025 ޑިސެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހު ސަރުކާރުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މި އަދާހަމަކުރުންތަކުގައި ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ކުރިއަށްދާ އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ބަޖެޓުން ހޭދަކުރެވުނު މިންވަރާއި، އެ މަޝްރޫއުތައް މިހާރު ގޮސްފައިވާ ހިސާބުތަކުގެ ތަފްސީލީ މައުލޫމާތު ހިމަނާފައިވެއެވެ. މި ހާމަކުރުންތަކުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށް ކުރާ ހޭދަތަކުގެ ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރު އިތުރުކުރުމާއި، ތަރައްގީގެ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލްވަމުންދާ މިންވަރު ރައްޔިތުންނަށް އަންގައިދިނުމެވެ. އެގޮތުން، މިއަދު އާންމުކުރި މި މައުލޫމާތުތަކާއެކު އަހަރު ނިމޭއިރު އުމްރާނީ މަޝްރޫއުތަކަށް ކުރެވުނު ޖުމްލަ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ މަންޒަރު ވަނީ އިތުރަށް ސާފުވެފައެވެ.

ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ އާ ޓާމިނަލް (ޓާމިނަލް 1) އަށް ރަޝިއާގެ ގައުމީ އެއާލައިން، އެއިރޯފްލޮޓްގެ އޮޕަރޭޝަންތައް 29 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ރަސްމީކޮށް ބަދަލުކޮށްފިއެވެ. މި ބަދަލާ އެކު އެއިރޯފްލޮޓްގެ ފަސިންޖަރުންނަށް މި ޒަމާނީ ޓާމިނަލުން ހިދުމަތްތައް ލިބެން ފަށާފައިވާއިރު، މިއީ އެއާޕޯޓުގެ ހިދުމަތްތައް ފުޅާކޮށް ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ ދަށުން ނިންމި ނިންމުމެކެވެ. އާ ޓާމިނަލަށް ބަދަލުވުމުން ރަޝިއާ އާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު ދަތުރުކުރާ ފަތުރުވެރިންނަށް އެއާޕޯޓުން ފޯރުކޮށްދޭ ހިދުމަތްތައް އިތުރަށް އަވަސްވެ، ފަސޭހަވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މާދަމާ އަމަލުކުރަން ފަށާ ގޮތަށް ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތައް (އެސްއެމްއީ) ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ 29 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އިޢުލާނު ކުރައްވައިފިއެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ލޯނު ދޫކުރުމުގެ އުސޫލުތަކަށް ގެނައި ލުއިތަކާއި، އަލަށް ފަށާ ވިޔަފާރިތަކަށް ބޭނުންވާ މާލީ އެހީތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ހާއްސަ ގްރާންޓް ސްކީމެއް ތައާރަފްކުރުން ހިމެނެއެވެ. ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މި ނިންމުމުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ދުވެލި ހަލުވިކޮށް، ދިވެހި އުފެއްދުންތެރިކަން ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވިޔަފާރިވެރިންނަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެސްއެމްއީތަކަށް ދިމާވާ އިދާރީ ދަތިތައް ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ޑިޖިޓަލް ޕްލެޓްފޯމެއް މެދުވެރިކޮށް ހިދުމަތްތައް އަވަސްކުރުމަށް ވެސް މިއަދުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވަނީ ނިންމަވާފައެވެ.

ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ބަޖެޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ޚަރަދުވެ، ސަބްސިޑީތަކަށް ދޭންޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު ބޮޑުތަނުން އިތުރުވެފައިވާކަން 29 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި އާންމުކުރި ރިޕޯޓުތަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. މި ރިޕޯޓުތަކުގައިވާ ގޮތުން، ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ހުރިގޮތުން ބަޖެޓު އޯވަސްޕެންޑްވުމުގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންދާކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކަށްދޭ ސަބްސިޑީތަކުގެ ޚަރަދު އަންދާޒާކުރި މިންވަރަށްވުރެ މަތިވުމަކީ މާލީ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހިފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މި ރިޕޯޓުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ސަރުކާރުގެ މި ޚަރަދުތައް މެނޭޖުކުރުމަށްޓަކައި އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމުގެ މުހިންމުކަން މި މައުލޫމާތުތަކުން ހާމަވެއެވެ.

މޯލްޑިވްސް ޕެންޝަން އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން އޮފީހުގެ ޗީފް ފައިނޭންޝަލް އޮފިސަރު (ސީއެފްއޯ) ގެ މަގާމު ހުސްވުމާ ގުޅިގެން، އެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު 29 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވަނީ ހުޅުވާލާފައެވެ. ޕެންޝަން އޮފީހުގެ މާލީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމާއި އިސްތިރާޖީ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ މި މަގާމަށް ބޭނުންވަނީ މާލީ ދާއިރާއިން މަތީ ތައުލީމާއި ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ގާބިލު ފަރާތެކެވެ. މި މަގާމަށް ޝަރުތުހަމަވާ ފަރާތްތަކުން ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގެ ކުރިން ކުރިމަތިލުމަށް އެ އޮފީހުން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ.