އިޤްތިސާދު

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ބިދޭސީން ހިންގަމުންދާ ވިޔަފާރިތައް ހުއްޓުވުމަށް ސަރުކާރުން ފަށާފައިވާ ހާއްސަ އޮޕަރޭޝަންގެ ދަށުން، 2025 ޑިސެމްބަރު 27 ވަނަ ދުވަހު ޖުމްލަ 66 ވިޔަފާރިއަކަށް ފިޔަވަޅު އަޅައި އެ ތަންތަން ބަންދުކޮށްފިއެވެ. އިމިގްރޭޝަނާއި ފުލުހުން ގުޅިގެން މާލޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ރޭޑްތަކުގައި ބަލައި ފާސްކޮށްފައިވަނީ ބިދޭސީން އިސްވެ ތިބެ ހިންގާ ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކާއި، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ހިންގާ ކާބޯތަކެތީގެ ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނެވެ. މި ހަރަކާތަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ދާއިރާގައި ބިދޭސީން ވަގަށް ހިންގާ ވިޔަފާރިތައް މަދުކޮށް، ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއަށް ކަންކަން ފެއްތުމަށް ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މި ދުވަހު ހިންގުނު ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅެކެވެ. މި އޮޕަރޭޝަންގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބިދޭސީން އިމިގްރޭޝަންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައިވާއިރު، މިފަދަ ތަންތަން ހިންގާ ދިވެހި ފަރާތްތަކާ މެދުވެސް ގާނޫނީ ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.

ޗައިނާ ސަރުކާރުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް 1.3 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ހިލޭ އެހީ ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މިއަދު ވަނީ އިޢުލާނު ކުރައްވާފައެވެ. މި އެހީއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމަށާއި ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކުރުމުގެ ގޮތުން ޗައިނާ އިން ދިނުމަށް ނިންމި އެހީއެއް ކަމަށް ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މި ފައިސާ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމަށާއި އުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ މުހިންމު މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށެވެ. 27 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ހާމަކުރި މި ނިންމުމަކީ ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު ވަރުގަދަކުރުމަށް ލިބުނު ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ކަމުގައި ސަރުކާރުން ދެކެއެވެ.

އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން ސާވިސަސް ލިމިޓެޑަށް ލިބެމުންދާ ބޮޑެތި މާލީ ގެއްލުންތަކާއި، ގިނަ އަދަދެއްގެ ބޯޓުތައް އޮޕަރޭޝަނުން ބޭރުވެ ގްރައުންޑްކޮށްފައިވާ މައްސަލަ ބަލައި ދިރާސާކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މާލިއްޔަތު ކޮމިޓީއަށް 27 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވަނީ ފޮނުވައިފައެވެ. މި މައްސަލަ ކޮމިޓީއަށް ހުށަހެޅީ ގައުމީ އެއާލައިންގެ ހިންގުން ދަށަށް ގޮސް، ފްލައިޓްތައް މެދުކެނޑުމުގެ ސަބަބުން ކުންފުންޏަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ ގޮންޖެހުންތަކުގެ އިތުރުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް އޭގެ ސަބަބުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ދެނެގަތުމަށެވެ. މާލިއްޔަތު ކޮމިޓީން މިހާރު ވަނީ މި މައްސަލަ ބަލައިގަނެ، އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަންގެ މާލީ ހާލަތާއި ފްލީޓް މެނޭޖްމަންޓާ ގުޅޭ ތަފްސީލީ ރިޕޯޓެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ. މި ތަހުގީގުގެ ތެރެއިން ކުންފުނީގެ މާލީ އިސްވެރިންނާއި ބޯޑު މެންބަރުން ކޮމިޓީއަށް ހާޒިރުކޮށް ސުވާލުކުރުމަށް ވެސް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

ހަނިމާދޫ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއު ނިމި، 2025 ޑިސެމްބަރު 27 ވީ ހޮނިހިރު ދުވަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެ އެއާޕޯޓަށް ކޮމާޝަލް ޖެޓެއް ވަނީ ޖައްސާފައެވެ. މި ތާރީޚީ އުދުހުމަކީ އެއާޕޯޓުގެ އައު ރަންވޭއާއި ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރަން ފެށުމުގެ ގޮތުން ކުރިއަށްދިޔަ މުހިންމު ހަރަކާތެއް ކަމަށްވާއިރު، މިއީ ރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ފަތުރުވެރިކަމަށް ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މި ދަތުރާއެކު ބައިނަލްއަގުވާމީ ބޮޑެތި ބޯޓުފަހަރު ހަނިމާދޫއަށް ސީދާ ޖެއްސުމުގެ ގާބިލުކަން މިހާރު ވަނީ ރަސްމީކޮށް ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ.

ކްރޮސްރޯޑްސް މޯލްޑިވްސްއިން އިންތިޒާމުކޮށްގެން ބާއްވާ "ސްޓްރީޓް މާކެޓް" ގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު 27 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ވަނީ އާންމުކޮށް ހުޅުވާލާފައެވެ. މި މާކެޓަކީ ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށާއި އަތްތެރި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެ ފަރާތްތަކުގެ އުފެއްދުންތައް ދައްކާލުމަށާއި ވިއްކުމަށް ފަހިކޮށްދޭ ޚާއްސަ މައިދާނެކެވެ. މި ހަރަކާތުގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފަރާތްތަކަށް އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުމުގެ އިންތިޒާމު މިހާރު ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އާންމު ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ލިބޭ ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ.

މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެންޑް ޓްރޭޑުން ހަރަކާތްތެރިނުވާ ކުންފުނިތައް އަލުން ހިންގުމަށް ނުވަތަ ރީއެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު 2025 ޑިސެމްބަރު 27 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ހަމަވެއްޖެއެވެ. އިގްތިސާދީ ވުޒާރާއިން މި ފުރުސަތު ހުޅުވާލާފައިވަނީ ކުންފުނިތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން އަހަރީ ރިޕޯޓާއި ފީތައް ދައްކާފައިނުވާތީ އުވާލަން ނިންމާފައިވާ ކުންފުނިތަކުގެ ތެރެއިން، އަލުން ވިޔަފާރި ފަށަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އެކަމަށް އެދި ހުށަހެޅުމަށެވެ. މި މުއްދަތު ހަމަވުމާ ގުޅިގެން، ރީއެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށް އެދި ހުށަނާޅާ ކުންފުނިތައް ކުންފުނީގެ ދަފްތަރުން އުވާލުމުގެ ފަހުގެ މަރުހަލާތައް އެ މިނިސްޓްރީން މިހާރު ވަނީ ފަށާފައެވެ. ވިޔަފާރިތަކުގެ ދަފްތަރު އަދާހަމަކުރުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ މި މަސައްކަތުގެ ދަށުން، މިއަދުގެ ނިޔަލަށް އެދިފައިނުވާ އެއްވެސް ކުންފުންޏަކަށް ދެން އިތުރު ފުރުސަތެއް ނުލިބޭނެ ކަމަށް ރަސްމީ މައުލޫމާތުން އެނގެއެވެ.

މިނިސްޓްރީ އޮފް ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ އިން ގދ. ފިޔޯރީގެ މަގުތައް ހެދުމުގެ މަޝްރޫއު ރޯޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އާރްޑީސީ) އާ މިއަދު، 27 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ރަސްމީކޮށް ހަވާލުކޮށްފިއެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އެ ރަށުގެ މައި މަގުތަކުގައި ތާރު އެޅުމާއި، ފެން ހިންދާ ނިޒާމު ގާއިމުކުރުމުގެ އިތުރުން މަގުބައްތި ޖެހުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މި މަސައްކަތަކީ ފިޔޯރީގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް، ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެފައިވާ ހިރަފުހާއި ފެންބޮޑުވުމުގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށް ސަރުކާރުން ކުރިއަށްގެންދާ މުހިންމު މަޝްރޫއެކެވެ. މަޝްރޫއުގެ އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ފެށުމަށްޓަކައި ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތައް އާރްޑީސީން މިހާރު ވަނީ ފަށާފައެވެ.

ވޯލްޑް ބޭންކުން 2025 ޑިސެމްބަރު 27 ވަނަ ދުވަހު އާންމުކުރި ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ދުވެލި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި 3.9 އިންސައްތައިގައި ކުރިއަރާނެ ކަމަށް ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ. މި ހިސާބުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމާއި އިމާރާތްކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް އެ ބޭންކުން އެކުލަވާލާފައިވާ އަންދާޒާތަކެއް ކަމަށް މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި މުދަލުގެ އަގުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ދައުލަތުގެ ދަރަނި ހުރި މިންވަރަށް ބަލައި އިގްތިސާދީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ވޯލްޑް ބޭންކުގެ މި ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އާއި ކަސްޓަމްސްގެ ރެގިއުލޭޝަންތަކަށް 27 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައި ގެނައި ބަދަލުތަކާއެކު، ރާއްޖޭގެ ބޭންކިންގ ނިޒާމާއި މުދާ އިމްޕޯޓް ކުރުމުގެ އުސޫލުތަކަށް މުހިންމު އިސްލާހުތަކެއް ވަނީ ތައާރަފްކޮށްފައެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ މާލީ މުއާމަލާތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް، ކަސްޓަމްސްގެ މަރުހަލާތަކުގައި ބޭންކިންގ ނިޒާމުގެ ދައުރު ފުޅާކޮށް ކަންކަން އަވަސްކުރުން ކަމަށް މި ނިންމުމާ ގުޅޭ ރިޕޯޓްތަކުން އެނގެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މި އާ އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިވެރިންނަށް މުދާ ކްލިއަރ ކުރުމުގައާއި ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް ހިންގުމުގައި އާ އިޖުރާއަތްތަކަކަށް އަމަލުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ބޭންކިންގ އަދި ކަސްޓަމްސް ގަވާއިދުތަކަށް ގެނެވުނު މި ބަދަލުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ހިންގުން ޒަމާނީ ކުރުމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

މިއަހަރުގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ އެންމެ ބާރުބޮޑު ދުވަސްވަރާ ދިމާކޮށް، 2025 ޑިސެމްބަރު 27 ވަނަ ދުވަހު ނޫނު އަތޮޅު މާފަރު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ޖައްސާ ޕްރައިވެޓް ޖެޓްތަކުގެ އަދަދު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެ، އެ ސަރަހައްދުގެ ފަތުރުވެރިކަމަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިވެއެވެ. މި ދުވަސްވަރަކީ ގިނަ އަދަދެއްގެ މުއްސަނދި ފަތުރުވެރިން ޗުއްޓީ ހޭދަކުރުމަށް ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މާފަރު އެއާޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ވަނީ އެހެން އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މަތީ ފަންތީގެ ރިސޯޓުތައް ގިނަ ނޫނު އަތޮޅަށް އަންނަ ފަތުރުވެރިންގެ ސަބަބުން އެއާޕޯޓުގެ ޖެޓް މޫވްމަންޓްތަކަށް ވަނީ ބާރުބޮޑުވެ، މިއީ މި ސީޒަނުގައި އެއާޕޯޓަށް އެންމެ ގިނަ ޖެޓްތައް ޖެއްސި އެއް ދުވަސް ކަމުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އުތުރުގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ މައި ދޮރާށީގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ މާފަރު އެއާޕޯޓަށް އަންނަ މި ކުރިއެރުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށާއި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.